သယံဇာတတူးေဖာ္မႈ ျမန္မာအစိုးရ ထင္သာျမင္သာရွိဖို႔ အေမရိကန္ ေတာင္းဆုိ

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားေရး အတြက္ ႏိုင္ငံ့ရဲ႕ သဘာဝ တြင္းထြက္ သယံဇာတ အရင္းအျမစ္ေတြဟာ အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑က ပါဝင္တဲ့ အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဖာ္ေဆာင္ေန တဲ့ ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ ဒီသယံဇာတ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ထင္သာျမင္သာရွိၿပီး တာဝန္ခံတတ္ဖို႔ သမၼတ အိုဘားမားက မၾကာခင္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္္တဲ့အခါ ျမန္မာအစိုးရကို ဖိအားေပးဖုိ႔ အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁၆ ဦးက ေအာက္တိုဘာလ ၁၄ ရက္ေန႔က ေတာင္းဆိုလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က တင္ျပထားပါတယ္။

EITI ဘုတ္အဖြဲ႔ဝင္ေတြရဲ႕ ၂၈ ႀကိမ္ေျမာက္ အစည္းအေဝးကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ေအာက္တုိဘာလ ၁၄ ရက္ကစၿပီး ၂ ရက္ၾကာ က်င္းပေနခ်ိန္မွာပဲ လႊတ္ေတာ္အမတ္ Steve Chabot ဦးေဆာင္တဲ့ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁၆ ဦးက ႏိုဝင္ဘာလထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့ အေမရိကန္သမၼတ ဘရက္ခ္ အုိဘားမားဆီကို ေအာက္တုိဘာလ ၁၄ ရက္ အဂၤါေန႔မွာ သတိေပးစာ ေရးသားေပးပို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

သယံဇာတ ေပါမ်ားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အာရွေဒသမွာ အရင္က ႂကြယ္ဝခဲ့ေပမဲ့ စစ္အစိုးရက ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ိဳးစံုနဲ႔ ဆင္းရဲတြင္း နက္ခဲ့ေစတာမို႔ အခု အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္လာခ်ိန္မွာ အရင္တုန္းက ပံုစံမ်ိဳးေတြ ေပ်ာက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံ့သယံဇာတက ရရွိတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ကို ျပည္သူေတြ ခံစားႏိုင္လာေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔  လုိအပ္တာမို႔ အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ တြန္းအားေပးရာမွာ ဒီ သယံဇာတ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိလာေအာင္ ျမန္မာအစိုးရကို တုိက္တြန္းေပးဖို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက တင္ျပထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ေရနံ၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔နဲ႔ သတၳဳတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ပုိင္ဆိုင္မႈနဲ႔ ကန္ထ႐ိုက္စာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းအတိုင္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ကတိေပးခဲ့တဲ့အတြက္ EITI က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဖြဲ႔ဝင္ေလာင္းအျဖစ္ လက္ခံခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တလအၾကာမွာ ျမန္မာအစိုးရ ေရးထိုးခဲ့တဲ့ ကန္ထ႐ိုက္စာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လွ်ိဳ႕ဝွက္ထားဆဲျဖစ္သလို လူထုသေဘာထားကို အေလးမထားတာ ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ အခုလို တိုက္တြန္းရတာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေဆာင္မႈမွာ ကတိအတိုင္း မလုပ္တာေတြအတြက္ စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ျမန္မာ့အေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ US Campaign for Burma အဖြဲ႔ရဲ႕ ဥကၠဌ Jennifer Quigley က ေျပာပါတယ္။

“အဖြဲ႔ဝင္ေလာင္း ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ျမန္မာအစိုးရက ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိေအာင္ လုပ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ ကတိေတြ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အဆင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့ထဲက အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာတခု  ျဖစ္ေနတာက ျမန္မာအစိုးရက ေရးဆြဲၿပီး ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ကြက္ေတြအတြက္ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ ကန္ထ႐ိုက္စာခ်ဳပ္ေတြပါ။ တကယ္တမ္း စိုးရိမ္ေစတာက ျမန္မာအစိုးရဘက္က ကတိေတြ ေပးထားခဲ့ေပမဲ့ ကန္ထ႐ိုက္စာခ်ဳပ္ကစၿပီး ေရာင္းခ်တဲ့အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သဘာဝ သယံဇာတေတြ ထုတ္ယူမႈ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္အတြက္  အခုထိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ျပည္သူသိလာေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳး မရွိေသးလို႔ပါ။”

ျမန္မာအစိုးရက ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိလာေအာင္လုပ္မယ္လို႔ ကတိေတြ အထပ္ထပ္ေပးခဲ့ေပမဲ့ ဒီကတိေတြကို တည္ေအာင္ လုပ္မေပးခဲ့သလို အသံုးစားရိတ္ ဘတ္ဂ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈ တခ်ိဳ႕အတြက္ ပြင့္လင္းလာတာမ်ိဳး ရွိေပမဲ့ စစ္အသံုးစားရိတ္နဲ႔ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ကရတ့ဲ ဝင္ေငြ အတိအက်ကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုတာမ်ိဳး မရွိဘူးလို႔လည္း ေဝဖန္ပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတ အုိဘားမားအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္စဥ္မွာ ျမန္မာအစိုးရဘက္က တာဝန္ယူမႈရွိတဲ့အေနနဲ႔ မူဝါဒေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ႔  နည္းဥပေဒေတြ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလာေအာင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ တိုက္တြန္းသင့္တယ္လုိ႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြရဲ႕ စာမွာ တင္ျပထားတဲ့အတိုင္း သမၼတ အုိဘားမားက လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတို႔ဟာ အေမရိကန္ - ျမန္မာ သဘာဝ သယံဇာတမ်ား ထုတ္ယူေရး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာႏိုင္ငံကို မဟာမိတ္အျဖစ္ လက္တြဲႏိုင္ဖုိ႔ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ဘယ္လိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ မယ္ဆိုတာကို ဒီအဖြဲ႔က လုပ္ေဆာင္တာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အဓိက ဝင္ေငြရေနတဲ့ ဒီေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိဖို႔ သမၼတ အုိဘားမားအေနနဲ႔ အေလးအနက္ ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီလို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ျဖစ္လာေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႀကိဳးပမ္းမႈေတြအတြက္ ထိခိုက္ေစႏိုင္တာမို႔ ဒါကို အဓိက လုပ္ေဆာင္ရပါလိမ့္မယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံက EITI အဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္ေစဖို႔အတြက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂ ရက္ေန႔မွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျပည့္မွီေအာင္ လုပ္ေဆာင္ထားတဲ့ အစီရင္ခံစာကို တင္သြင္းရမွာျဖစ္ၿပီး တကယ္လို႔ အစီရင္ခံစာ မတင္သြင္းႏိုင္ရင္ အဖြဲ႔ဝင္ေလာင္းအျဖစ္ကေန ဆိုင္းငံ့တာကို ခံရမွာ ျဖစ္သလို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ၁ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ၂၀၁၄ အတြက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာကို တင္သြင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကေန႔ ေအာက္တုိဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာသယံဇာတမ်ား တူးေဖာ္မႈ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအဖြဲ႔က ေနျပည္ေတာ္မွာပဲ အစည္းအေဝးတရပ္ က်င္းပၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေနမႈေတြနဲ႔  ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို တင္ျပမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

The Capital building in Washington.

ခုလိုအားေပးတဲ့အတြက္ အထူးေက်းဇဴးတင္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားပါရေစ..ဆည္းဆာ မွ နည္းပညာမ်ားအား မည္သူမဆို လြတ္လပ္စြာ ကူးယူသုံးစြဲနိဳင္ပါတယ္..လိုအပ္တာမ်ားရွိပါက.. C-Box မွာေျပာခဲ့ၾကနိဳင္ပါတယ္... အတတ္နိဳင္ဆုံး ၾကိဳးစား ကူညီ မွ်ေ၀သြားပါမည္... ကြ်န္ေတာ္ ပိုင္ဆိုင္ေသာေနရာေလးအား ဆက္လက္ လည္ပါတ္လိုပါက { ဒီမွာ } သြားလိုက္ပါ