အဆံုးမရွိ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ မြတ္သိပ္မႈသံသရာ

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သာမဟုတ္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အသီးသီးတြင္လည္း လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ (လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား) လိုအပ္မႈ၊ မလံုေလာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနလ်က္ရွိသည္။ လူသားမ်ား၏ ေနထိုင္ရွင္သန္မႈ လိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ရန္ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈတို႔အတြက္ အေျခခံတြန္းအားေပး ေမာင္းႏွင္ႏိုင္ေသာ စြမ္းအားမွာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားသာျဖစ္သည္။ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား လိုအပ္ခ်က္ ႀကီးထြားလာသည္ႏွင့္အမွ် တိုးတက္ထုတ္လုပ္မႈျဖစ္စဥ္ကို ရွိရင္းစြဲအတိုင္း ထိန္းထားႏိုင္မႈ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရမႈ၊ စြမ္းအားအရည္အေသြးႏွင့္ ဓာတ္အားရရွိေရးအေပၚ ယံုၾကည္အားထားႏိုင္မႈစသည္တို႔မွာ မေရမရာစိုးရိမ္ရသည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိလာေနၿပီျဖစ္သည္။
လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားသံုးစြဲမႈဝန္ ပမာဏႀကီးထြားလာသည္ႏွင့္အမွ် လက္ရွိတည္ေဆာက္ထားၿပီး ျဖစ္သည့္ ဓာတ္အားပို႔လႊတ္ေရးႏွင့္ ျဖန္႔ျဖဴးေရးစနစ္တို႔မွာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရၿပီျဖစ္သည္။ သို႔အတြက္ေၾကာင့္လည္း ဒီဂ်ီ (DG- Distributed Generation)ေခၚ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ျဖန္႔ေဝထုတ္လုပ္ျခင္း စနစ္တည္းဟူေသာ စနစ္သစ္တစ္ရပ္ ေပၚထြန္းလာရျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ဤဒီဂ်ီစနစ္သည္ လက္ရွိစြမ္းအားကြန္ကြက္ (မဟာဓာတ္အားလိုင္း) ကို က်ားကန္ပံ့ပိုး ေပးႏိုင္သည့္စနစ္ တစ္ခုျဖစ္သည္ဟုလည္း ဆိုႏိုင္သည္။ ဓာတ္အားျဖန္႔ေဝ ထုတ္လုပ္ျခင္းစနစ္ (Distributed Generation) တစ္ခုတြင္ ၿမိဳ႕ နယ္ႏွင့္ ဆင္ေျခဖံုး အစြန္အဖ်ားတို႔ရွိ အဓိက ေသာ့ခ်က္ေနရာတို႔၌ တည္ေဆာက္ထားေသာ ၂ မွ ၅ဝ မဂၢါဝပ္ထိ လွ်ပ္ထုတ္စက္ (Generator) အေသးစားမ်ားပါဝင္သည္။ ယင္းသို႔ တည္ေဆာက္ထားျခင္းျဖင့္ မနီးမေဝးရွိ သံုးစြဲသူမ်ားအား ဓာတ္အားပို႔လႊတ္ေပးႏိုင္သည္။ တစ္ဖန္ဓာတ္အားပ်ံ႕ႏွံ႔ ထုတ္လုပ္ျခင္းစနစ္ (Dispersed Generation) မ်ဳိးတြင္မူ လူေနအိမ္ႏွင့္ အေသးစားလုပ္ငန္း၊ ႐ံုးမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္ေသာ ကီလိုဝပ္ ၅ဝဝ စက္မ်ားျဖင့္ ပို႔လႊတ္ေပးျခင္း ပါဝင္သည္။ ဒီဇယ္ဆီသံုး လွ်ပ္ထုတ္စက္မ်ဳိးမွာ သမား႐ိုးက်စက္ျဖစ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ ယင္းကို အေရးေပၚကိစၥ အတြက္သာ အသံုးျပဳၾကေတာ့၏။ စြမ္းရည္နိမ့္က်လ်က္ အသံဗလံဆူညံၿပီး အခိုးအေငြ႔မ်ားစြာ ထြက္သျဖင့္ ယေန႔ေခတ္တြင္ အသံုးျပဳမႈမရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနျပီ။ ဓာတ္အားျဖန္႔ေဝ ထုတ္လုပ္ျခင္းနည္းစနစ္၏ အထူးအေရးပါေသာ က႑တစ္ခုမွာ ျပန္လည္ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ေသာ စြမ္းအင္ (Renewable Energy) က႑ပင္ျဖစ္၏။ ထိုစြမ္းအင္ အရင္းအျမစ္တို႔မွာ ညစ္ညမ္းမႈကင္း၍ ပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ သဟဇာတျဖစ္ေသာ ဖိုတိုဗို႔လ္တိတ္ (Photovoltaic) သို႔မဟုတ္ ေနစြမ္းအင္သံုး ကိရိယာမ်ား၊ ေလစြမ္းအင္သံုး လွ်ပ္ထုတ္စက္မ်ား၊ ေလာင္စာဓာတ္အိုး (Fuel Cell) တို႔ ျဖစ္ၾက၏။ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ေနစြမ္းအင္ေခၚ ဖိုတိုဗို႔လ္တိတ္ ကိရိယာမ်ား၊ ေလာင္စာဓာတ္အိုးမ်ား၊ ဓာတ္ေငြ႔သံုးမိုက္ခ႐ို တာဘိုင္ (Microturbine) မ်ားႏွင့္ ေလစြမ္းအင္သံုးစနစ္မ်ားအား တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳတပ္ဆင္လာေနျခင္း အေၾကာင္းရင္းမွာ အျခားဓာတ္အားထုတ္လုပ္မႈ နည္းစနစ္ေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ညစ္ညမ္းမည္ကို စိုးရိမ္ၾကျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဒီဂ်ီ ေခၚ ဓာတ္အားျဖန္႔ေဝ ထုတ္လုပ္ျခင္းစနစ္ကို နည္းလမ္းႏွစ္မ်ဳိးျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိၾက သည္။ ပထမနည္းလမ္းမွာ သီးျခားတည္ရွိပံုစံ(Island Mode) ႏွင့္ ေနာက္နည္းလမ္းတစ္မ်ဳိးမွာ စြမ္းအားကြန္ကြက္ ခ်ိတ္ဆက္ပံုစံ (Grid connected Mode) တို႔ျဖစ္၏။ စြမ္းအားကြန္ကြက္ (မဟာဓာတ္အားလိုင္း) ႏွင့္ မခ်ိတ္ဆက္ဘဲ တသီးတျခား ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ပါက ဓာတ္အားသံုးေသာ ဝန္၏ပမာဏ အေျပာင္းအလဲ ျမန္ဆန္မႈအား ျပန္လည္တုံ႔ျပန္ ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ေသာ ျမင့္မားသည့္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား အရည္အေသြးရွိရန္ လိုေပသည္။ ထို႔ျပင္ အသံုးမျပဳေသာ အခ်ိန္တြင္ ဓာတ္အားကို သိုေလွာင္ထားရန္ စီမံေပးထားရမည္ျဖစ္သည္။ ပင္မဓာတ္အားလိုင္းႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ရသည့္ ဒီဂ်ီစနစ္မ်ိဳးတြင္မူဒီဂ်ီႏွင့္ ပင္မဓာတ္အားလိုင္းအၾကား ၾကားခံအျဖစ္ အင္ဗာတာ (Inverter) ေခၚ ဒီစီမွ ေအစီသို႔ ေျပာင္းေပးေသာ ကိရိယာတပ္ဆင္ေပးထားရန္ လိုသည္။ ယခုအခါ ဒီဂ်ီစနစ္မ်ားကို သီးျခားတည္ရွိ ပံုစံထက္ ပင္မဓာတ္အားလိုင္းႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားမႈပံုစံအား ပိုမိုအသံုးျပဳ လာၾကသည္ကို ေတြ႔ရ၏။ ယင္းသို႔ ပိုမိုအသံုးျပဳလာရျခင္းမွာ ဒီဂ်ီစနစ္က ဓာတ္အားထုတ္လုပ္မႈ မရွိသည့္ အခ်ိန္တြင္ ပင္မလိုင္းမွ ဓာတ္အားရယူသံုးစြဲ ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ စြမ္းအင္သိုေလွာင္ေသာ ကိရိယာမ်ား ထားရွိရန္လည္း မလိုအပ္ေသာေၾကာင့္ ပို၍အကုန္အက် သက္သာေစမည္ ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ဘဏ္ အကူအညီျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ဳိးသားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ရရွိေရးစီမံခ်က္ (National Electrification Plan) အရ ၂ဝ၃ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ရရွိေရးအတြက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဟု သတင္းတစ္ပုဒ္တြင္ ဖတ္ရသည္။ အဆိုပါစီမံခ်က္တြင္ စြမ္းအားကြန္ကြက္မွ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း၊ သီးျခားဓာတ္အားကြန္ရက္မွ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းႏွင့္ ေဒသအလိုက္ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း၊ သီးျခားအစီအစဥ္ျဖင့္ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းစသည့္ အစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲထားသည္ ဆိုသည္။ ဤေဆာင္းပါးေရးျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ဓာတ္အားကြန္ရက္ မေရာက္ႏိုင္သည့္ ေနရာေဒသမ်ား၊ အလွမ္းေဝးသည့္ ေဒသမ်ားအတြက္ ဒီဂ်ီစနစ္ျဖင့္ စီမံခ်က္ေရးဆြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ တိုက္တြန္းလိုေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ ယင္းအတြက္ မ်ားစြာအက်ဳိး ျဖစ္ထြန္းရန္ရွိေသာ္လည္း သက္ဆိုင္ရာ ဖြဲ႔စည္းထားျပီးျဖစ္ေသာ အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ၏ လမ္းၫႊန္မႈ၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ လုပ္ငန္းေဖာ္ေဆာင္ျခင္း ပြင့္လင္းျမင္သာရွိမႈ အတိမ္အနက္ အေပၚ၌လည္း တည္မွီေနေသးသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အနာဂတ္ လွ်ပ္စစ္စြမ္း အင္လံုေလာက္စြာ ရရွိႏိုင္မႈသည္ လြန္ခဲ့သည့္ အႏွစ္ ၆ဝ ေက်ာ္က ဂ်ပန္ႏွင့္ ဖက္စပ္တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ ဘီလူးေခ်ာင္းေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္႐ံုအပါအဝင္ လည္ပတ္လ်က္ရွိေသာ ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္႐ံုမ်ားႏွင့္ ဒီးဒုတ္၊ အလယ္ေပါင္းေလာင္း၊ အလယ္ရဲရြာႏွင့္ ေဘာဂထေခ်ာင္းစီမံကိန္းတို႔၏ စက္တပ္ဆင္အား မဂၢါဝပ္အားလံုး စုေပါင္းလိုက္လွ်င္ပင္ လံုေလာက္ဦးမည္မဟုတ္ေပ။ သို႔အတြက္ေၾကာင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက မဂၢါဝပ္ ၃ဝဝ ရွိ ဆိုလာစြမ္းအင္ သံုးလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပး စက္႐ံုႏွစ္႐ံုကို ကူညီတည္ေဆာက္ ေပးသြားမည့္ သတင္းတစ္ခုသည္ ျမန္မာအတြက္ ႁခြင္းခ်က္မရွိ ႀကိဳဆိုလက္ခံရမည့္ ကမ္းလွမ္းခ်က္ တစ္ရပ္အျဖစ္ မွတ္ယူရမည္ျဖစ္သည္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ လူေနမႈဘဝကို မ်ားစြာထိခိုက္ ပ်က္စီးေစမည့္ ေက်ာက္မီးေသြးသံုး ဓာတ္အားေပးစက္႐ံုမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္းကိုမူ ေဒသခံျပည္သူ အမ်ားစုက လက္ခံႏိုင္လိမ့္မည္မဟုတ္။ အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပင္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပး စက္႐ံုမ်ားႏွင့္ ပို႔လႊတ္လိုင္း (Transmission Line) တည္ေဆာက္ျခင္းဆိုင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အား လူထုဆႏၵအရ ကန္႔သတ္မႈ ျပဳလုပ္လာၾကသည္ကို ေတြ႕ျမင္ရျပီျဖစ္သည္။ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာျခင္းစသည့္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားအား ဖယ္ရွားႏိုင္ရန္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္ျခင္း စုစုေပါင္းပမာဏ၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂ဝ ကို ျပန္လည္ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ေသာ စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ (ေန၊ ေလစြမ္းအင္) တို႔မွတစ္ဆင့္ ထုတ္လုပ္ရန္ တရားဝင္ သတ္မွတ္လာၾကၿပီျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ေန၊ ေလ ဓာတ္ေငြ႔စြမ္းအင္ကို အသံုးျပဳလ်က္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္ျခင္း ျဖစ္စဥ္သည္ အျခားမဟုတ္၊ ဒီဂ်ီ ေခၚ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ျဖန္႔ေဝထုတ္လုပ္ျခင္း ျဖစ္စဥ္ပင္ ျဖစ္ေနပါေတာ့သည္။