ျမန္မာ-အေမရိကန္ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ အေျပာင္းအလဲ

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေမရိကန္ အစိုးရက ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္ေနတဲ့ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ၊ ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈ တခ်ဳိ႔ကို ဆက္လုပ္ထားတာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအသြင္ေျပာင္းမႈ ဟန္ခ်က္ မွ်တေအာင္ ထိန္းထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ နဲ႔ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသ ဆက္ဆံေရးကို ေလ့လာေနတဲ့ East-West Center ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Dr. Satu Limaye က ေျပာလိုက္ပါတယ္၊  အိုဘားမားအစိုးရရဲ႕ အာရွပစိဖိတ္ ေဒသဖက္ ျပန္လည္အာရံုစိုက္တဲ့ မူဝါဒအရ အေမရိကန္-အာဆီယံႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဆက္ဆံလာတဲ့ အေျခအေနမွာ အာဆီယံအလွည့္က် ဥကၠ႒တာဝန္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ယူႏိုင္တာဟာ ထူးျခားတဲ့တုိးတက္မႈလို႔ သူက ျမင္ပါတယ္၊ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ အာရွ နဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးပါမႈ၊ တခါ ဒီေဒသနဲ႔ အေမရိကန္တို႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ ဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးသလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေတြကုိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္ရွင္းျပခ်ိန္မွာ Dr. Limaye ကို VOA ရန္ကုန္ရံုးက အယ္ဒီတာ ေဒၚခင္စုိးဝင္းက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္ထားပါတယ္


ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ မဂၤလာပါရွင္။ အခုလို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခြင့္ျပဳတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

Dr. Limaye ။ ။ က်ေနာ္ကလည္း ဒီကိုလာၿပီး ေျပာဆုိခြင့္ရတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ပထမဦးဆံုးအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္ရဲ ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို သိပါရေစရွင္။

Dr. Limaye ။ ။ ဒီခရီးစဥ္က တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ခရီးစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၄ ႏွစ္ကတခါ။ ၂၀၁၂ ေႏြရာသီတုန္းကတခါ လာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီတေခါက္ကေတာ့ အေမရိကန္သံရံုးရဲ ႔ ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ႔ ပညာရွင္ေတြ ပူးေပါင္းဖလွယ္ေရး အစီအစဥ္အရ လာခဲ့တာပါ။ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာ့လူေဘာင္အသိုင္းအဝိုင္းက ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြ၊ ဆရာဆရာမေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အေတြးအေခၚပညာရွင္ေတြနဲ႔ အစိုးရအရာရွိေတြကို ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔ အေရွ ႔ေတာင္အာရွရဲ ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေရး အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္းကို ရွင္းလင္းေျပာဆိုဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ အခန္းက႑ အေရးပါတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပခ်င္လုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အခုေလာေလာဆယ္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အာဆီယံအလွည့္က် ဥကၠ႒တာဝန္ ယူထားရတယ္ဆိုေတာ့ ဒီေဒသအတြင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ ဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑ကို ဘယ္လုိမ်ား သံုးသပ္လုိ႔ ရပါသလဲရွင္။

Dr. Limaye ။ ။ လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္  (၃) ႏွစ္အတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အေျပာင္းအလဲႀကီး ေျပာင္းလဲလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အခုဆိုရင္ အာဆီယံကို အိမ္ရွင္အျဖစ္ တာဝန္ယူေနရပါၿပီ။ သိတဲ့အတုိင္းပါပဲ အရင္တုန္းကဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အာဆီယံအလွည့္က် ဥကၠ႒ တာဝန္ယူမယ့္အေရး ျဖစ္ပါ့ျဖစ္ပါ့မလားဆိုၿပီး ေမးခြန္းေတြ ထုတ္ခဲ့ၾကတာပါ။ အခုေတာ့ အာဆီယံအလွည့္က် ဥကၠ႒ တာဝန္ယူေနတာကို တျခားႏိုင္ငံေတြကပါ အသိအမွတ္ျပဳလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ထူးျခားတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ဒီႏွစ္အတြက္ အေမရိကန္ နဲ႔ အာဆီယံအၾကား ဆက္ဆံေရးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပူးေပါင္းညွိႏႈိင္းေရးမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ယူထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ (၂၈) ရက္ေန႔က အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဂၽြန္ကယ္ရီ နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဝဏၰေမာင္လြင္တို႔ နယူးေရာ့ခ္ၿမိဳ ႔မွာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိအေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ထင္ဟပ္ေစတဲ့ လကၡဏာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အာဆီယံ (၁၀) ႏိုင္ငံမွာ လက္ေတြ႔က်က် အျပည့္အဝ ပါဝင္လာတဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္တာကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ထိေတြ႔ဆက္ဆံေနတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာ ပိတ္စို႔မႈတခ်ဳိ ႔နဲ႔ ကန္႔သတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ရပ္တည္တဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ ႔ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္တယ္လို႔ ယူဆလို႔ ရပါသလားရွင့္။

Dr. Limaye ။ ။ အေမရိကန္ရဲ ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ လက္ရွိအေျခအေနေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ထင္ဟပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ ႔ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒဟာ အသြင္ကူးေျပာင္းေနသလို ျမန္မာျပည္ရဲ ႔ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒဟာလည္း အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလမွာ ရွိေနဆဲ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဟန္ခ်က္ညီတယ္လုိ႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏွစ္ဖက္ဆက္ဆံေရး တိုးတက္မယ့္အေျခအေနကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သံတမန္ေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းစတဲ့ နယ္ပယ္ေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ရဲ ႔ တစိတ္တေဒသအရ ပိတ္စို႔မႈတခ်ုိ ႔ကိုေတာ့ ကန္႔သတ္ထားရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလုိပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ လံုးဝအျပဳသေဘာေဆာင္တာလည္း မဟုတ္သလို။ လံုးဝအဆိုးျမင္တဲ့ သေဘာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ယွဥ္တဲ့ အသာစီးရမယ့္ အေနအထားအရ အၿပိုင္အဆုိင္ ဆက္ဆံတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။ အဓိကက်တဲ့ သိသာထင္ရွားတဲ့ ပိတ္စို႔မႈေတြကို ရုတ္သိမ္းၿပီးေတာ့ မေျပာပေလာက္တဲ့ ပိတ္စို႔မႈေတြကို တၿပိဳင္တည္း ကန္႔သတ္ထားတာဟာ ႏိုင္ငံအတြင္း အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ဟန္ခ်က္ကို ထိန္းေပးတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ရဲ ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး မူဝါဒကို ထင္ဟပ္ေစတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ဒါနဲ႔ အာဆီယံအသင္းႀကီးက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြက္ ဘယ္လုိမ်ား အေရးပါေနတာလဲရွင္။

Dr. Limaye ။ ။ ဒီေနရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကိုပဲ ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရး အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကို လက္ခံၾကတယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ သမၼတအုိုဘားမားအစိုးရက အေရွ ႔ေတာင္အာရွေဒသနဲ႔ ျပန္လည္ဆက္ဆံေရးမွာ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာညိႇတဲ့ မူဝါဒအရ ျမန္ုမာႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးဟာလည္း အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကို ျမန္မာျပည္သူေတြကို သိေစခ်င္ပါတယ္။ အေရွ ႔ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ဗိယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ လာအို၊ မေလးရွားစတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို သမၼတအိုဘားမား သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) ေက်ာ္အတြင္း အေမရိကန္သမၼတတဦးအေနနဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံကို ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၂ ႏုိဝင္ဘာလတုန္းက သမၼတအိုဘားမား ျမန္မာျပည္ကို ေရာက္ခဲ့ၿပီးေတာ့ ဒီႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာမွာလည္း ေနာက္တေခါက္ အေရာက္လာဖို႔ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ သိပ္ကို ႏိူးၾကားတက္ႂကြတဲ့ ဒီေဒသကို အေမရိကန္မ်ဳိးဆက္ ႏွစ္ဆက္က ဆက္ဆံေရးျပန္လည္ စတင္လုိက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံဟာ အေမရိကန္ရဲ ႔ စတုတၳအႀကီးဆံုး ကုန္သြယ္ဖက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ ႔ တခုတည္းေသာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ေနရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေျခခ်ေနထိုင္တဲ့ အေမရိကန္ေတြ တေနတျခား တုိးပြားလာတဲ့ေဒသလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္တကၠသိုလ္ေတြမွာလည္း အာဆီယံေဒသက ေက်ာင္းသားဦးေရ တေန႔တျခား တိုးလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အာဆီယံ (၁၀) ႏိုင္ငံရဲ ႔ စီးပြားေရးဟာလည္း ကမာၻ႔စံခ်ိန္မီ တုိးတက္လာေနၿပီးေတာ့ လူဦးေရး အသင့္အတင့္ရွိတဲ့ အာဆီယံဟာ လာမယ့္ (၁၀) ႏွစ္အတြင္းမွာ စီးပြားေရးတဟုန္ထိုး တိုးတက္လာလိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ခန္႔မွန္းရပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္ အာဆီယံဟာ အေမရိကန္အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ အေရးပါတဲ့ေဒသ ျဖစ္လာရတာပါ။ အေမရိကန္အေနနဲ႔ အာဆီယံ အတြင္းေရးမွဳးခ်ုပ္ရံုးကတဆင့္ ပံုမွန္လူထုအခ်င္းခ်င္း ဆက္စပ္ေပါင္းစည္းေရး၊ တရားဝင္အစိုးရအခ်င္းခ်င္း ဆက္စပ္ေပါင္းစည္းေရးပါ လႈပ္ရွားရင္နဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္အသစ္ကို ဖန္တီးေနပါတယ္။ ဒီရာစုႏွစ္ဟာ အာရွရာစုႏွစ္လို႔ ဆိုတာထက္ ကမာၻ႔ရာစုႏွစ္လို႔ ေျပာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အာရွမွာ အေရွ ႔ေတာင္အာရွရဲ ႔ အခန္းက႑က အေရးပါသလုိ၊ အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာ ျမန္မာကလည္း အခရာက်ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ပထဝီအေနအထားအရဆိုရင္ လူဦးေရ သိပ္ထူထပ္လွတဲ့ အိႏိၵယနဲ႔ တရုတ္ႏုိင္ငံေတြၾကားမွာ တည္ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္နဲ႔ အဲဒီ ႏွစ္ႏုိင္ငံရဲ ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ပထဝီႏိုင္ငံေရးအရ အေမရိကန္အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာက်တယ္လို႔ ဆုိႏုိင္ပါသလားရွင့္။

Dr. Limaye ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္ ျမန္မာဟာ Indo-Pacific Maritime Corridor အင္ဒိုပစိဖိတ္ ေရေၾကာင္းစႀကၤန္တေလွ်ာက္မွာ ရွိတဲ့အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာက်တယ္ဆုိတာကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာ မလုိပါဘူး။ အေနာက္ဖက္မွာ ေတာင္အာရွ၊ အေရွ ႔ဖက္မွာ အေရွ ႔အာရွ ရွိေနေတာ့ ျမန္မာရဲ ႔ အေနအထားက အေရးႀကီးပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ (၁၀) ႏွစ္ကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေမရိကန္က အဆက္အဆံမလုပ္ဘဲ ေနခဲ့တုန္းက တရုတ္နဲ႔ အိႏိၵယႏိုင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္ပတ္သက္ခဲ့ၾကတာပါ။ အခုအခိ်န္မွာေတာ့ က်ေနာ့္အျမင္ ေျပာရရင္ တရုတ္နဲ႔ ျမန္မာ၊ အိႏိၵယနဲ႔ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးပဲ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြ၊ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား စတဲ့ႏုိင္ငံေတြစသျဖင့္ ျမန္မာအေနနဲ႔ ကမာၻနဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ ဆက္ဆံလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာရဲ ႔ မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့ အေနအထားက ေဒသအတြင္း အင္အားႀကီး တရုတ္နဲ႔ အိႏိၵယတင္ မကပါဘူး။ အေရွ ႔ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြ၊ ကမာၻတဝွမ္းလံုးနဲ႔ တျဖည္းျဖည္းေပါင္းစည္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝါရွင္တန္မွာရွိတဲ့ East-West Center ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ အဓိကက်တဲ့ ျပည္ပဆက္ဆံေရး အေနအထားကို ေလ့လာသုေတသန လုပ္ေနပါတယ္။ သိပ္ကိုစိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ ထုိင္း၊ စကၤာပူ၊ အိႏိၵယ၊ အီးယူ-ဥေရာပ သမဂၢနဲ႔ ဂ်ပန္စတဲ့ ႏိုင္ငံအားလံုးဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေနၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ပညာေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး စတဲ့နယ္ပယ္ေတြမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာဟာ တရုတ္နဲ႔ အိႏိၵယၾကား မဟာဗ်ဴဟာ က်ရံုတင္မကပါဘူး။ အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေဒသနဲ႔ ပိုၿပီးေတာ့ ေပါင္းစည္းလာသလို၊ အာဆီယံအတြက္ အေရးပါတဲ့အသင္းဝင္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ႏုိင္ၿပီလုိ႔ ယူဆပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ျမန္မာလူထု ေအာက္ေျခလူတန္းစားကေတာ့ အာဆီယံ လူ႔ေဘာင္အသိုင္းအဝုိင္းဆိုတာ သိပ္သိပံုမရၾကပါဘူးေလ။ ဒီေတာ့ ျမန္မာတာဝန္ရွိ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခါမွာ လူထုကို အာဆီယံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အသိပညာေပးဖုိ႔ ဘယ္လုိမ်ား အႀကံေပးခ်င္ပါလဲရွင္။

Dr. Limaye ။ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သတင္းပတ္ေတြအတြင္း အေရွ ႔ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ အင္ဒိုနီးရွား၊ စကၤာပူနဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံေတြကို က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာတႏိုင္ငံတည္း ဒီလုိျဖစ္ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း ေအာက္ေျခလူထု အမ်ားစုက အာဆီယံဆုိတာကို မသိၾကပါဘူး။ အေမရိကန္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း အာဆီယံကို မသိၾကပါဘူး။ ပထမအေနနဲ႔ကေတာ့ တႏုိင္ငံလံုး အမ်ဳိးသားေရးအသြင္နဲ႔ အသိပညာ ေပးရပါမယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြ အတြင္းမွာမကဘဲ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဝင္ဆန္႔ေအာင္ အေရးပါ၊ အရာေရာက္ေအာင္၊ ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ဖို႔ဆုိရင္ ျပည္သူေတြၾကားမွာ အဂၤလိပ္စကားေျပာ ကၽြမ္းက်င္ဖို႔၊ စြမ္းရည္ျမွင့္မားေရး၊ လူမႈဘဝ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး၊ အေျခခံအေဆာက္အဦး ခိုင္မာေရး စတာေတြ လုပ္ေပးဖို႔ လိုသလို၊ လူမႈစီးပြား၊ က်န္းမာေရးစတဲ့ စိန္ေခၚမႈျပႆနာေတြကိုလည္း ေျဖရွင္းႏိုင္မွ ျဖစ္ပါမယ္။ ဒုတိယအေနနဲ႔ကေတာ့ အေပၚက တာဝန္ရွိသူေတြကေန ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ အခု နယူးေရာ့ခ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက အာဆီယံဝန္ႀကီးေတြကို ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ ကုလသမဂၢနဲ႔ အစည္းအေဝးမွာ နာယကတာဝန္ယူ ေဆာင္ရြက္ေနတာမ်ုိး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အစိုးရကေန အာဆီယံအသိုင္းအဝိုင္းမွာ တာဝန္ယူေနတဲ့သေဘာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မ႑ိဳင္ႀကီး (၃) ခုျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈ၊ စီးပြားေရးခိုင္မာမႈ၊ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ စတာေတြအတြက္ အမ်ဳိးသားေရးအရေကာ ေဒသအတြင္း အတြက္ပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံ စီးပြားေရးအသိုက္အဝန္ ရည္မွန္းခ်က္ကိုလည္း အစပ်ဳိေနပါၿပီ။ ရည္မွန္းခ်က္အတုိင္း အျပည့္အဝ အေကာင္အထည္ေဖာ္တာကေတာ့ အလွမ္းေဝးေနပါေသးတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ သမၼတအုိဘားမားက အေရွ ႔အာရွ ထိပ္သီးညီလာခံကို တက္ေရာက္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႏိုဝင္ဘာလအတြင္းမွာ လာဖို႔ရွိပါတယ္။ လူႀကီးမင္းအေနနဲ႔ တကယ္လို႔မ်ား သမၼတအိုဘားမားနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရခဲ့မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ သူ ျမန္မာျပည္ကို မလာခင္ ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာေတြမ်ား ေထာက္ခံအႀကံေပးခ်င္ပါသလဲရွင္။

Dr. Limaye ။ ။ ပထမဦးဆံုးအေနနဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရရဲ ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေရးမႈအရ ျပန္လည္ဆက္ဆံႏိုင္ခဲ့တာကို ဂုဏ္ယူေၾကာင္း ေျပာလိုပါတယ္။ သမၼတအိုဘားမား က ျမန္မာ့အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလကို အခြင့္အေကာင္းယူၿပီးေတာ့ ျပန္လည္ဆက္ဆံခဲ့တာလို႔ ယူဆပါတယ္။ အေမရိကန္စနစ္အရ အလုပ္လုပ္လို႔ရတာ ကန္႔သတ္ထားတာေတြၾကားထဲက ထိေတြ႔ဆက္ဆံဖို႔ အစပ်ဳိႏိုင္ခဲ့တာကိုပဲ ခ်ီးက်ဴးရမွာပါ။ ဒုတိယတခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ့္ရဲ ႔ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္ အေတြ႔အႀကံဳအရ ျမန္မာျပည္သူေတြမွာ အင္အားေတြ၊ စိတ္ဝင္စားမႈေတြ အျပည့္ရွိေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ လူငယ္ေတြကလည္း ျပင္ပေလာကနဲ႔ ထိေတြ႔ဖို႔ စိတ္ျပင္းျပေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာက ျပင္ပေလာကက ထိေတြ႔ဆက္ဆံဖို႔ အရင္းအျမစ္က မရွိသေလာက္ရွားပါတယ္။ စြမ္းေဆာင္ေရးကလည္း အကန္႔အသတ္ေတြ ရွိပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ နည္းလမ္းေတြ ရွာေဖြေနၾကဆဲလို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတအိုဘားမားအစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာလူငယ္ေတြရဲ ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို တဖတ္တလမ္းက ေထာက္ခံအကူအညီေပးဖို႔ ေထာက္ခံအႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီး တင္ပါတယ္ရွင္။

Dr. Limaye ။ ။ Thank you very much.

East-West Center ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Dr. Satu Limaye 

ခုလိုအားေပးတဲ့အတြက္ အထူးေက်းဇဴးတင္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားပါရေစ..ဆည္းဆာ မွ နည္းပညာမ်ားအား မည္သူမဆို လြတ္လပ္စြာ ကူးယူသုံးစြဲနိဳင္ပါတယ္..လိုအပ္တာမ်ားရွိပါက.. C-Box မွာေျပာခဲ့ၾကနိဳင္ပါတယ္... အတတ္နိဳင္ဆုံး ၾကိဳးစား ကူညီ မွ်ေ၀သြားပါမည္... ကြ်န္ေတာ္ ပိုင္ဆိုင္ေသာေနရာေလးအား ဆက္လက္ လည္ပါတ္လိုပါက { ဒီမွာ } သြားလိုက္ပါ