အပစ္ရပ္ ေဆြးေႏြး ပြဲ ေရွ႕ မတိုး

တႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ ေရးဆဲြဖုိ႔အတြက္ အစိုးရနဲ႔ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ ကုိယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ ဆဌမအၾကိမ္ ေဆြးေႏြးပြဲ ဟာ ဒီကေန႔ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ၿပီး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ စတုတၳမူၾကမ္းကို အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတၾကိမ္ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ညိႇႏိႈင္းရ ခက္ခဲေနတဲ့ တပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို အလုပ္အဖဲြ႔ေတြ ဖဲြ႔စည္း ေဆြးေႏြးသြားဖုိ႔ အတြက္ေတာ့ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီသတင္းကို ဗီြအုိေအ ျမန္မာပိုင္းရဲ့သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က တင္ျပထားပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာမွာ ၅ရက္ၾကာ က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီ UPWC နဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔ေတြရဲ့ တႏိုင္ငံလံုးဆုိင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးညိႇႏိႈင္းအဖဲြ႔ NCCT တို႔ရဲ့ တႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ ေရးဆဲြေရး ေဆြးေႏြးပဲြ ဟာ ဒီကေန႔ ၿပီးဆံုးသြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပဲြအၿပီး ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ ကိုေတာ့ ျပည္ေထာင္စုဝန္ၾကီး ဦးသန္းေဌးက အခုလုိ ဖတ္ၾကားၿပီး ႏွစ္ဖက္က ကိုယ္စားလွယ္ေတြက အတည္ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။

ႏွစ္ဘက္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုုတ္လ (၁၅) ရက္ေန႔မွ (၁၇) ရက္ေန႔အထိ ယခင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမွ က်န္ရွိေနသည့္ အခ်က္မ်ားကုုိ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းရာတြင္ တစ္ဖက္ႏွင့္ တစ္ဖက္အၾကား အျပန္အလွန္ နားလည္မႈ၊ ယုုံၾကည္မႈမ်ား ႏွင့္ သေဘာတူညီမႈမ်ား ပုုိမုုိရရွိခဲ့ပါသည္။ ဤေဆြးေႏြးပဲြမွ တစ္ႏုိင္ငံလုံးပစ္ခတ္ တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (စတုတၳမူၾကမ္း) ကုိ အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့ပါသည္။

ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ေဆြးေႏြးပဲြကုိ ေအာက္တုိဘာလအတြင္း ထပ္မံ က်င္းပရန္ႏွင့္ က်င္းပမည့္ရက္ကုိ ႏွစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွ ညႇိႏႈိင္းရန္ သေဘာတူၾက ပါသည္။ ႏွစ္ဖက္ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ အျမန္ဆံုးခ်ဳပ္ဆုိႏိုင္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပဲြ အျမန္ဆံုး က်င္းပၿပီး ေရရွည္  တည္တံ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရိွေရးအတြက္ ၾကိဳးစား လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လုိ႔ ကတိေပးေၾကာင္းလည္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပဲြကာလမွာ ႏွစ္ဖက္ကိုယ္စားလွယ္ေတြအၾကား သေဘာထား မတိုက္ဆုိင္တာေတြ၊ တင္းမာတာေတြ ရိွေၾကာင္း တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ေတြဘက္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခဲ့တာေတြလည္း ရိွခဲ့ပါတယ္။

လက္ရိွၿပီးဆံုးသြားတဲ့ ေဆြးေႏြးပဲြအေျခအေန ပတ္သက္ၿပီး UPWCရဲ့ ဒုဥကၠ႒ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းက ေဆြးေႏြးပဲြအၿပီးမွာ အခုလုိ ေျပာဆုိပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားရဲ႕ သဘာဝအတုိင္း ကနဦးအစမွာ ေၾကညာ သေဘာတူႏိုင္တဲ့ အခ်က္ေတြကို သေဘာတူညီႏိုင္ခဲ့ၾကေပမဲ့ အေသးစိတ္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားမွာ ပိုမိုသိမ္ေမြ႔ ၿပီး အခ်ိန္ယူရတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အေၾကအလည္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ကေန ႏွစ္ဘက္ ခိုင္မာတဲ့ နားလည္မႈ ယံုၾကည္မႈေတြကို ပိုမိုတည္ေဆာက္ႏုိင္ မွာျဖစ္ပါ တယ္။ ေဆာက္လုပ္ရတဲ့ ေနာက္ဆံုးတုိင္မ်ားဟာ အခက္အခဲဆံုးျဖစ္ေန တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုတဲ့ ပန္းတုိင္ဟာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ လက္တကမ္းမွာ ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စု၀န္ၾကီး ဦးေအာင္မင္းက လာမယ့္ ေအာက္တုိဘာလ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ၿပီးျပတ္တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရိွႏိုင္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္းလည္း ထည့္သြင္းေျပာၾကားပါတယ္။

NCCT အဖဲြ႔ေခါင္းေဆာင္ ဦးႏိုင္ဟံသာကေတာ့ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ အခက္အခဲေတြ ရိွေပမဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရေအာင္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ထားေၾကာင္း အခုလို ေျပာဆုိပါတယ္။

"ဒီအပတ္ က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အရင္အပတ္ေတြနဲ႔စာရင္ နည္းနည္း ခက္ခဲေနတဲ့ အေၾကာင္းေတြရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအခက္အခဲေတြ ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ က်ေနာ္တို႔ ေရွ႕တန္းမွာ ေျဖရွင္းခဲ့တဲ့ အခက္အခဲနဲ႔ ႏိႈင္းစာရင္ ဒါဟာ ဘယ္ေလာက္မွ မခဲယဥ္းပါဘူးလို႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ အားလံုး ဒီအခက္အခဲေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္ရွည္ သီးခံမႈ ရွိရွိနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ဦးတည္ခ်က္ကို ဆက္လက္ေရာက္ရွိေအာင္ အားလံုးက သႏၷိ႒ာန္ခ်ၿပီးေတာ့မွ ႀကိဳးပမ္းေနပါတယ္။"

လက္ရိွေရးဆဲြေနၾကတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္မူၾကမ္းမွာ အခန္း ၇ခန္း၊ အခ်က္ေပါင္း ၁၂၂ခ်က္ ပါ၀င္တာျဖစ္ပါတယ္။

ၾသဂုတ္လ ေဆြးေႏြးပဲြအၿပီးမွာေတာ့ ႏွစ္ဖက္ ညိွႏိႈင္းဖုိ႔ အခ်က္ ၄ခ်က္သာ က်န္ရိွေတာ့ေၾကာင္း သတင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတၾကိမ္ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ယခင္ေဆြးေႏြး သေဘာတူထားတဲ့ အခ်က္ေတြကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ ေဆြးေႏြးခဲ့တာေၾကာင့္ ထပ္မံေဆြးေႏြးရမယ့္ အခ်က္ေတြဟာ ပိုမ်ားလာခဲ့ပါတယ္။

ဒီလုိ ထပ္မံေဆြးေႏြးဖုိ႔ အခ်က္ေတြ မ်ားလာတဲ့အေပၚမွာ NCCT ရဲ့ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ ပဒိုေစာကြယ္ထူး၀င္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

"အခ်က္ေတာ့ ဒီအခ်က္ပဲ ဒါေပမဲ့ ပိုျပည့္စံုေအာင္ အခ်က္အလက္ေတြ ထပ္ထည့္လိုက္တဲ့ သေဘာပဲ။ ဝါက်တခု အေၾကာင္းအရာတခုအေပၚမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ခိုင္မာေအာင္ က်ေနာ္တို႔ကလည္း ထည့္၊ သူကလည္း ထည့္ အဲ့တာ အခ်က္ေတြ မ်ားလာတဲ့သေဘာပါ။"

လက္ရိွ ထပ္မံေဆြးေႏြးရမယ့္ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ေတာ္လွန္ေရးဆုိတဲ့စကားလံုးကို အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္မွာ ထည့္သြင္းေရး၊ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရး၊ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ပူးတဲြ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ ဖဲြ႔စည္းေရး၊ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ လိုက္နာရမယ့္ က်င့္၀တ္ကိစၥေရးဆဲြေရး၊ တပ္ေနရာခ် ထားေရး ၊ အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထုိးရာမွာ ပါ၀င္မယ့္ လူပုဂၢိဳလ္၊ ႏိုင္ငံေရး လမ္းျပေျမပံု ၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြ မွာ ၃ပြင့္ဆုိင္ေဆြးေႏြးမလား၊ ၈ပြင့္ဆုိင္ေဆြးေႏြး မလားဆိုတာနဲ႔ ၾကားကာလအစီအစဥ္ စတဲ့အခ်က္ေတြ က်န္ရိွေနတာျဖစ္ပါတယ္။

ေလာေလာဆည္မွာေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးပူးတဲြ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ ဖဲြ႔စည္းေရး၊ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ လိုက္နာရမယ့္ က်င့္၀တ္ကိစၥေရးဆဲြ၊ တပ္ေနရာခ်ထားေရး စတဲ့ကိစၥေတြကို ႏွစ္ဖက္ တပ္ဖက္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ရိွသူေတြ ညိွႏိႈင္းေရးဆဲြဖုိ႔နဲ႔ ၾကားကာလ အစီအစဥ္ကို အလုပ္အဖဲြ႔ ဖဲြ႔စည္းျပင္ဆင္ဖုိ႔ သေဘာတူညီထားပါတယ္။

မနက္ဖန္မွာေတာ့ UPWC နဲ႔ NCCT ကုိယ္စားလွယ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၆၇ပါတီက ကုိယ္စားလွယ္ေတြ နဲ႔ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာမွာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးသြားဖုိ႔ ရိွေနပါတယ္။

အစိုးရနဲ႔ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ ကုိယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ ဆဌမအၾကိမ္ ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပီးဆံုး။ (စက္တင္ဘာ ၂၆၊ ၂၀၁၄)