ျမန္မာ့လူမ်ိဳးေရးအျမင္ ၊ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစံျပ

ကၽြန္မတို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ စစ္ပြဲမ်ား၊ လူမ်ိဳးေရး ျပႆနာမ်ား ၿငိမ္းေအးၿပီး ကၽြန္မတို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ အျမန္ဆံုး တည္ၿငိမ္ ၿငိမ္းခ်မ္းမွဳ ရပါေစေၾကာင္း ... ဆုေတာင္း ေမတၱာ အနႏၱျဖင့္ ...

ကိုယ့္လူမ်ိဳးကို ခ်စ္တယ္ဆိုတာ အျခားလူမ်ိဳးကို မုန္းဘို႔ မဟုတ္ဘူး။

ခင္ရာေဆြမ်ိဳး။
ျငိမ္းခ်မ္းမႈ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ဟာ အတူတကြ လက္တဲြေနထိုင္ႏိုင္မႈု ဘဝေတြကို ပ်က္စီးေစတဲ့ အရာအားလံုး ခ်ဳပ္ျငိမ္းျပီး ေအးခ်မ္းမႈကို ရရိွတဲ့ဘဝလို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔ ခံယူေႀကာင္း၊ ျငိမ္းခ်မ္းဆိုတဲ့ ျမန္မာစကားရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကိုကလည္း အပူမီးေတြ ခ်ဳပ္ျငိမ္းျပီး ေအးခ်မ္းမႈကို ရရိွတဲ့ အဓိပၸါယ္ေဆာင္ပါတယ္။
တဦးေမတၱာ တဦးေစတနာ။
ဒီမိုကေရစီစနစ္အရ လူမ်ားစု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ လူနည္းစု၏ အခြင့္အေရးကို အျပည့္အဝ အကာအကြယ္ ေပးထားသည္။ လူမ်ားစု ေကာင္းစားေရး အတြက္ လူနည္းစု၏ အခြင့္အေရးကို မထိခိုက္ေစပါ။
ဘာသာမတူတာ၊ လူမ်ဳိးမတူတာ၊ ယဥ္ေက်းမွဳမတူတာေတြနဲ႔ ကြဲျပားျခားနားေနက်ေပမယ့္ အားလုံးဟာ လူသားေတြပါ။
ေသြးတူတာထက္ စိတ္တူတာ ပိုအေရးႀကီးတယ္။


လူမ်ိဳးေပါင္းစံု
ၾကက္မွာအရုိး လူမွာအမ်ဳိး။
ဂဠဳံျပည္ဂဠဳံ နဂါးျပည္နဂါး။
ေရာမ ေရာက္ရင္ ေရာမ သားလိုက်င္႔။
သတၱဝါတခု ကံတခု။
ေသြးနီးရာ ခ်ဳိသည္။
အိုးခ်င္းထား အိုးခ်င္းထိ၊ ႀကိဳးခ်င္းထား ႀကိဳးခ်င္းျငိ။
အေရးႀကီးရင္ ေသြးနီးရာ ပါစၿမဲ။ (သခင္ ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း)
အေရျပားရွိ အမည္းေရာင္ျဒပ္ (melanin) အနည္းအမ်ားေပၚမူတည္၍ လူသည္ အေရာင္စံု ျဖဴညိဳမဲ ေမြးလာပါသည္။ ရာသီဥတု၊ ေဒသပထဝီ၊ ေနေရာင္ျခည္၊ အလုပ္အကိုင္၊ အဝတ္အစါး၊ အစားအေသာက္ ေပၚမူတည္၍ လူ႔ဘဝရွင္သန္ေရးအတြက္ ရုန္းကန္လႈပ္ရွားရပါသျဖင္႔ အသားအရည္ ေျပာင္းလဲၾကရပါသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ တူယွဥ္တြဲ ေနလိုလွ်င္ တဦးကိုတဦး ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးေလးစား သေဘာထားၾကီးရသည္။ ေရးသံုးေရး - ႏိုင္ငံေရး၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး - သတိထား၍ လူမ်ဳိးေရးအဓိကရုဏ္း ၿပႆနာမျဖစ္ရန္ ေရွာင္ၾကဥ္ၾကပါသည္။ ၿပႆနာျဖစ္ခဲ့လွ်င္ ေခါင္းေဆာင္ အာဏာပုိင္မ်ား တရားမွ်တစြာ ဥပေဒစည္းကမ္းအရ ခ်က္ခ်င္းေဆာင္ရြက္ၾကပါသည္။
ေအးအတူ ပူအမ်ွ။

ကခ်င္
ကခ်င္ဒုကၡသည္ေတြကုိ အကူအညီ မေပးႏိုင္ရန္ ျမန္မာစစ္တပ္မွ ပိတ္ဆုိ႔တားျမစ္ထားသည္။ ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြကုိ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္က လက္မခံပါ။ တရုတ္အစိုးရက အတင္းအဓမၼ ျပန္ပို႔ေနသည္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ လိုခ်င္တာက တန္းတူေရး နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ (ဂ်ီးေနာင္၊  ေကအိုင္အို)
တုိက္ရည္ခိုက္ရည္ေကာင္းတယ္။ ဒုတိယကမ႓ာစစ္တြင္ အေမရိကန္ႏွင့္အတူ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ကို တိုက္ခိုက္ေတာ္လွန္ ေျခမႈန္းခဲ့ေသာ သူရဲေကာင္းမ်ားျဖစ္သည္။ စစ္ရာဇဝတ္ေကာင္ ဗိုလ္ေအာင္ေသာင္း စစ္ဆင္ေရးကို ခုခံတန္ုျပန္တိုက္ခိုက္ႏိုင္သည္။ ကခ်င္ေျမကို အသက္ႏွင့္ ရင္း၍ ကခ်င္ကာကြယ္မည္။
ႏိုင္ငံေရးကစားကြက္နာလည္သည္။
ဗုိလ္ေနဝင္းက ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမ်ားတြင္ တရုတ္-ျမန္မာနယ္နိမိတ္ သတ္မွတ္ေရးတြင္ ဖိေမာ္၊ ေဂၚလန္၊ ကန္ဖန္ တည္းဟူေသာ ကခ်င္နယ္ (၃) နယ္ တရုတ္ကိုေပးလိုက္ရသည္။ ယေန႔ တရုတ္သည္ ကခ်င္ျပည္ရရန္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုေငြေပး၊ ဖက္ဆစ္ျမန္မာ စစ္အစုိးရကိုလက္နက္ခဲယမ္းမီးေက်ာက္ေပးျပီး ကခ်င္တိုင္းရင္းသားမ်ားအား အမ်ိဳးျပဳတ္သတ္ျဖတ္ေနသည္။
သူေကာင္းဘြဲ႔ - ဒူးဝါး။
အနႏၱ ထာဝရ ဘုရားသခင္ကို အားကိုးဆုေတာင္း ေစာင့္ေရွာက္မႈ ယံုၾကည္သည္။

ကရင္ (ခ) ေကာ္သူေလး
ကရင္တက်ပ္ ဗမာတက်ပ္ ခ်က္ခ်င္းျပ။
ကရင္အုိ ေတာင္ႀကိဳ ေတာင္ၾကား။
ေခ်ာေခ်ာလွလွ ကရင္မမ်ား ခေလးေမြးျပီးလွ်င္ ပံုပ်က္တတ္သည္။
ေခြးဗမာ ငါသတ္မည္ - ကရင္စစ္သားတေယာက္ရဲ့ ေဆးမင္ေၾကာင္။ (ဆလိုင္းေယာေအာင္ - မကဒတ၊ ဧရာဝတီ၊ ၂ ႏုိဝင္ဘာလ ၂၀၁၂)
စေကာကို ပိုးစားသည္။
ေစာဘဦးႀကီးမူ ေလး ခ်က္ - (၁) လက္နက္ခ်စကား အလ်င္း မေျပာရ၊ (၂) ကရင့္လက္နက္ ကရင့္လက္ထဲ ရွိရမည္၊ (၃) ကရင္ျပည္နယ္ အျပည့္အဝ ရေစရမည္၊ (၄) ကရင့္ကံၾကမၼာ ကရင္ဖန္တီးခြင့္ ရွိရမည္။
ေမးရုိးကားကားမ်က္ႏွာရွိတယ္။
ေယာက်ၤားမ်ား အရက္ႀကိဳက္တတ္တယ္။
ရြာေတြမွာ လူႀကီးေတြက သူတို႔ကေလးကို ေျပာမရရင္ အငိုတိတ္ေစျခင္ရင္ ဗမာေတြလာၿပီလို႔ေျပာၿပီး ကေလးကို ေျခာက္ တတ္ပါတယ္။ ကေလးကလဲ အဲဒီလို ေျပာလိုက္ရင္ အငိုတိတ္သြားေလ့ရွိပါတယ္။ (ဆလိုင္းေယာေအာင္ - မကဒတ၊ ဧရာဝတီ၊ ၂ ႏုိဝင္ဘာလ ၂၀၁၂)
ရုိးသားျဖဴစင္တယ္။
သူေကာင္းဘြဲ႔ - ေစာ၊ ေနာ္၊ ဖဒို၊ မန္း။
မွတ္သားဖြယ္ရာစကား - သမိုင္းအမွန္မသိရင္ သမိုင္းေတြထဲက ေက်းဇူးရွင္ေတြကို ေစာ္ကားမိမယ္။ (မန္းၿငိမ္းေမာင္၊ KNU)

ကရင္နီ (ခ) ကယား
လၽွပ္စစ္ဓါတ္အားထြက္ေသာ္လည္း လၽွပ္စစ္မသံုးရေသာ တိုင္းျပည္ျဖစ္သည္။
ေလာပီတ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပးစက္႐ုံ ပိုင္ရွင္အစစ္အမွန္ျဖစ္သည္။
လြတ္လပ္ေသာတိုင္းျပည္အျဖစ္မွ စစ္ကၽြန္ဘဝေရာက္ရသည္။
ကရင္နီ အမ်ားစုသည္ ကက္သလစ္ ခရစ္ယာန္ ျဖစ္သည္။

ကိုးရီးယား
ကိုးရီးယားရုပ္ရွင္တြင္ လွပေခ်ာေမြ႕ရန္ ခြဲစိပ္ျပဳျပထားေသာမင္းသားမင္းသမီးမ်ား၏ ရင္လ်ားေပါင္ေပၚ ေလာလီအဝတ္အစားဝတ္ဆင္မူ၊ အက်င့္စာရိတၱပ်က္ပံု၊ ပညာတတ္ရန္မလို ဇာတ္လမ္းဇာတ္ကြက္မ်ားကို ခ်စ္ကြဲညား၊ အလြမ္းအေဆြး၊ အသတ္အပုတ္ျဖင့္ အခန္းဆက္ရိုက္ျပသည္။ (မုိးမခဝင္း၊ ၂၀ ဇူလိုင္ ၂၀၁၁)
ကိုးရီးယားအလုပ္ရွင္သည္ ျမန္မာျပည္တြင္ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားကို ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ ရုိက္နွက္တတ္သည္။
ႏိုင္ငံေရးပေယာဂ၊ စည္းလုံးညီညြတ္မူမရွိျခင္းေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ႏွစ္ျခမ္းကြဲေနသည္။
အာရွတိုက္သားမ်ားအနက္ ကိုးရီးယားေယာက်ၤားမ်ား ၾကမ္းတမ္းမိုက္ရိုင္းသည္။ ကမာၻ႔လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ၿပႆနာရွိလွ်င္ ညီအကိုစိတ္ဓါတ္ျဖင့္ အာရွအခ်င္းခ်င္းကူညီတတ္သည္။



ခ်င္ ခ်င္းလူမ်ဳိး အမ်ားအားျဖင့္ ခရစ္ယာန္ ျဖစ္သည္။ ရုိးသားေျဖာင့္မတ္သည္။
တိုင္းရင္းသားမ်ားတြင္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ အခံရဆံုးျဖစ္သည္။
ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ခ်င္းလူမ်ဳိးတို႔၏ ခရစ္ယာန္ဘာသာသေကၤတ လက္ဝါးကပ္တိုင္ကို ဖ်က္ဆီး၍ ေစတီတည္ေဆာက္သည္။
လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးျဖတ္ေတာက္ခံေနရသည္။
အရႈိခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုက ဦးေဆာင္ၿပီးက်င္းပသည့္ အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး  ျပည္ၿမိဳ႕ ခ်င္းအမ်ိဳးသားေန႔  ပဲြေတာ္ျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီဝင္တဦးျဖစ္သည့္  ျပည္ၿမိဳ႕ ကုိးေသာင္း အရိႈႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္မွ သိကၡာေတာ္ရ သင္းအုပ္ဆရာ ဦးဥာဏ္ကြန္းက  ဧရာဝတီကုိေျပာသည္။
“ပြဲေသးေသးေလးေတာ့ လုပ္ျဖစ္တယ္။ ဒီလုိသုိက္သုိက္ဝန္းဝန္း မလုပ္ျဖစ္တာ ႏွစ္ေပါင္းေလးဆယ္ေက်ာ္ၿပီ။ အစုိးရက ခြင့္မျပဳတာထက္ အခ်င္းခ်င္း မညီညြတ္လုိ႔ မလုပ္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြက ဘယ္သူခြဲခဲြတုိ႔မခြဲ အၿမဲစည္းလုံးမည္ဆုိတာကုိ လက္မခံဘူး။ ဘယ္သူမွ မခြဲခင္ကတည္းက ကုိယ္ဟာကုိခြဲေနၾကတာေလ။ အခု ဒီႏွစ္ေတာ့ စည္းစည္းလုံးလုံး ခ်င္းအမ်ိဳးသားေန႔ လုပ္ျဖစ္တာ အားလုံးပါဝင္ရမယ္။ ဘာသာမေရြး၊ ေဒသမေရြး အသင္းေတာ္မေရြး ပါဝင္ၿပီး ခ်င္းအမ်ိဳးသားေန႔ က်င္းပမယ္ဆုိၿပီး လုပ္ျဖစ္ခဲ့တာပါ”
ခ်င္းအမိ်ဳးသားေန႔ က်င္းပျပဳလုပ္ရျခင္းႏွင့္ ခ်င္းဆုိတဲ့အမည္ႏွင့္သာ သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ယူရာမွာ ထည့္သြင္း စာရင္းေပးသြင္းသြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။
(ေကာင္းျမတ္မင္း၊ ဧရာဝတီ၊ ၂၀ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၀၁၄)

ဂ်ဴး (ခ) သံပုရာျခမ္း
စီးပြားေရးခ်ဳပ္ကိုင္၍ ေစ့စပ္ေသခ်ာစြာ စီမံခန္႔ခြဲကုိင္တြယ္သည္။ တျပားကို ႏွစ္ျပားခြာသည္။
သူ႔လူမ်ဳိးေရးသိတတ္ျပီး အခ်င္းခ်င္းစည္းရံုးသည္။ သူတုိ႔ႏိုင္ငံေရးသမားကို အားေပးေထာက္ခံသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္က သမုိင္းဝင္ ဂ်ဴး ဘုရားေက်ာင္း
ေအးခ်မ္းေျမ့၊ ဧရာဝတီ၊ ၁၆ ေမ ၂၀၁၄
ဒီဇင္ဘာလတုိင္းမွာ က်င္းပေလ့ရွိတဲ့ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးတုိ႔ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မီးထြန္းပြဲေတာ္ကို ျမန္မာျပည္က ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္း မွာလည္း က်င္းပေလ့ရွိၿပီး တျခား ဘာသာႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၊ ခရစ္ယာန္၊ အစၥလာမ္၊ ဟိႏၵဴ စတဲ့ ဘာသာေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ သံအမတ္ေတြနဲ႔၊ အစိုးရ တာဝန္ရွိသူေတြကို ဖိတ္ၾကား က်င္းပေလ့ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီပြဲကို ၈ ရက္တုိင္ က်င္းပေလ့ရွိၿပီး တရက္ကို ဖေရာင္းတုိင္ တတိုင္က် ဘာသာေပါင္းစံုက ထြန္းညႇိၾကေလ့ ရွိပါတယ္။
“ဒါဟာ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုေတာင္းပြဲ တခုပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔ဆီကို ဘာသာေပါင္းစံုက ေခါင္းေဆာင္ေတြ လာတယ္။ မြတ္စလင္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြက အစ ဂ်ဴး ဘုရားေက်ာင္းကို လာၿပီး ဖေရာင္းတုိင္ ထြန္းေပးတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာျပည္မွာ အခုအခ်ိန္ ပိုၿပီး လိုအပ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က လူနည္းစု ဆုိေပမယ့္ ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အခုလိုအခ်ိန္မွာ ကိုယ္နဲ႔ မဆုိင္သလို မေနခ်င္ပါဘူး။ ဒီႏွစ္ကို ပိုၿပီး ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္” လို႔ မစၥတာ ဆမ္မီ ဆင္မ်ဴယယ္က ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အစၥေရးႏုိင္ငံဟာ တႏွစ္တည္းမွာ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့ၾကတယ္ ဆိုေပမယ့္ အာရပ္ႏိုင္ငံႀကီးေတြ ဝန္းရံထားၿပီး ျမန္မာျပည္ထက္ အရြယ္အစား ေသးငယ္တဲ့ အစၥေရးႏုိင္ငံဟာ လြတ္လပ္ေရး ရခ်ိန္ကစလို႔ ေတာက္ေလွ်ာက္ ေအးေအးသက္သာ မေနခဲ့ရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ စစ္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲေနရတဲ့ ၾကားကကို အစစတိုးတက္ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရခဲ့တယ္၊ ဒါဟာ ဖိႏွိပ္မႈေတြေၾကာင့္ ပိုၿပီး ရုန္းထြက္ဖို႔ အင္အားေတြ ရခဲ့တဲ့ ဂ်ဴးေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္မယ္လို႔ သူက သံုးသပ္ပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔ ဂ်ဴးေတြ အခ်င္းခ်င္း ဆံုရင္ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ ၾကက္ဥဟာ ျပဳတ္ေလမာေလ ျဖစ္သလိုပဲ၊ ဂ်ဴးေတြဟာလည္း အျပဳတ္ခံရေလ ပိုၿပီး မာေက်ာေလ ျဖစ္မယ္” လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔ ဂ်ဴးေတြဟာ ဘယ္ေနရာ ေရာက္ေရာက္ အထီးမက်န္ဘူး ဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္တခု ရွိတယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အေျခခ်ေနတဲ့ ဂ်ဴး လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္ပဲ နည္းနည္း ႏွစ္စဥ္က်င္းပတဲ့ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ ဂ်ဴးအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ အစည္းအေဝးႀကီးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္ ဂ်ဴးေတြ အေနနဲ႔ မဲတျပား ေပးခြင့္ရွိတယ္” လုိ႔ မစၥတာ ဆမ္မီ ဆင္မ်ဴယယ္က ရွင္းျပပါတယ္။
အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းထဲမွာ ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ေလး တခုကို ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။
“ကြင္းျပင္ထဲက သစ္ပင္တပင္ဟာ အထီးက်န္ေကာင္း က်န္လိမ့္မယ္၊ ကမၻာႀကီးေပၚမွာ လူတေယာက္ဟာ အထီးက်န္ေကာင္း က်န္ေနႏိုင္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဂ်ဴးတေယာက္ဟာ သူ႔အားလပ္ရက္မွာ ဘယ္ေတာ့မွ အထီးမက်န္ဘူး” ဆုိတဲ့ အဲဒီေဆာင္ပုဒ္ေလး အတုိင္း ျမန္မာျပည္က ဆယ္ဂဏန္း ႏွစ္ခုစာေလာက္သာ ရွိတဲ့ ဂ်ဴးေတြဟာ အခ်င္းခ်င္း စည္းလံုးရိုင္းပင္းရင္း သူတုိ႔ရဲ႕ ျမန္မာ့ေျမေပၚက ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ကို ထိန္းသိမ္းထားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဂ်ပန္ (ခ) နီပြန္
ကမာၻေပၚမွာ ဂ်ပန္ရဲေတြဟာ အေကာင္းဆံုးလို႔ေတာင္ က်ေနာ္ယူဆတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကို စိတ္ရွည္လက္ရွည္ လုပ္ေပးတယ္။ (လြင္ေအာင္စိုး၊ ဖဘ၊ ၁၁ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ဂ်ပန္ေခတ္မွာ ေခတ္စားခဲ့ေသာသီခ်င္းျဖစ္သည့္ “စိန္ၾကည္ရယ္ လင္ယူပက္စက္သည္” - ဂ်ပန္ႀကီးလည္းျပန္ေရာ စိန္ၾကည္ဗိုက္တလုံးႏွင့္က်န္ သီခ်င္းကိုျပန္ၾကားေယာင္မိပါသည္။
ဂ်ပန္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္တုိ႔သည္ ဂ်ပန္ေရာက္ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားကုိ ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ ရုိက္နွက္တတ္သည္။
ဂ်ပန္ေတြဟာ အင္မတန္စည္းစနစ္ႀကီးၿပီး၊ အင္မတန္ ႀကိဳးစားတယ္။ အရည္အေသြးထိန္းသိမ္းမႈလည္း ျမင့္မားတယ္။ (ခ်ိဳတူးေဇာ္၊ ဖဘ၊ ၁၂ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၂)
ဂ်ပန္မွ ဂ်ပန္။ သူတို႔လူမ်ဳိးမွ သူတို႔လူမ်ဳိး။
ဂ်ပန္မေတြထဲမွာ အရက္သမားမ်ားတယ္။
ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ား ေသာင္းက်န္းေနခ်ိန္တြင္ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို  ေျပာေသာတိုင္းျပဳျပည္ျပဳစကား “ေအာင္ဆန္း၊ မင္းတုိ႔ပင့္လာတဲ့ဂ်ပန္ဘုရားေတြကို မင္းတုိ႔ဘဲ ျပန္ေခၚသြားၾကပါေတာ့။”
သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း (၂၃ မတ္ ၁၈၇၆ - ၂၃ ဇူလိုင္ ၁၉၆၄)
ဗုိလ္ေအာင္ဆန္းပင့္လာေသာ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ဟာ စစ္ဘီလူးအျဖစ္ ျမန္မာျပည္ကို က်ဴးေက်ာ္ေစာ္ကား ဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္။ ဂ်ပန္အစိုးရက ဗုိလ္ေနဝင္း စစ္အစိုးရ ကိုအားေပးေထာက္ခံ ကူညီေနခဲ့တယ္။
ေသနတ္ကိုးကြယ္မႈဟာ အစြဲအလမ္းႀကီးေနတဲ့ အရာကို ကိုးကြယ္သလို ျဖစ္လာတယ္။ ဂ်ပန္ေတြဆီက ျမန္မာေတြ ႏွစ္ခ်က္ေလ့လာခဲ့ရတယ္။
လူစုလူေ၀း အစည္းအရံုးကို အေျခခံတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈနည္း အတတ္ပညာနဲ႔ လက္နက္တပ္ဆင္ထားသူမ်ားရဲ႕ အာဏာနဲ႔ တင့္တယ္မႈျဖစ္တယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ကို ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ပြဲေတြက ဆံုးျဖတ္မွာမဟုတ္ဘဲ ေသနတ္က ဆံုးျဖတ္မွာ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ ခင္ဗ်ားတို႔ လိုအပ္တာက ႏိုင္မယ့္ဘက္က စ မိဖို႔နဲ႔ ေသနတ္ေတြ အေျမာက္အမ်ားရွိဖို႕ပဲ။
- ေဒါက္တာဘေမာ္ (ေနမင္း၊ ဧရာဝတီ၊ ၁၉ ဇူလိုင္ ၂၀၁၄ )
အာရွမွာ ဂ်ပန္ေတြဟာ အေတာ္ဆံုး ႏွင့္ ေခတ္မွီအတိုးတက္ဆံုးျဖစ္တယ္။

စင္ကာပူ (ခ) စလံုး
စင္ကာပူသည္ ကမ ၻာတြင္ အသန္႔ရွင္းဆုံး ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။
တခ်ိန္က တုိးတက္ဖြံ႕ျဖိဳးေသာ ျမန္မာလူမ်ဳိးကိုအထင္ၾကီးေသာ္လည္း ယခုအခါ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားေၾကာင္႔ တိုင္းၿပည္ဆင္းရဲသည္ဟုေျပာပါသည္။
တပါတီ လႊမ္းမိုးႀကိဳးကိုင္မႈေအာက္မွာ ေနရသည္။
ျပစ္မႈခ်ဳိးေဖါက္က်ဴးလြန္လွ်င္ ႀကိမ္ဒဏ္အပစ္ေပးသည္။

ဆြစ္ဇာလန္
ကမ႓ာ့အခ်မ္းသာဆံုး တိုင္ျပည္တျပည္
သဘာဝရႈခင္းလွပ

တရုတ္ (ခ) ေပါက္ေဖာ္ (ခ) က်ံဳးေကာ
စစ္အုပ္စုေၾကြးေၾကာ္ေနေသာ အမ်ဳိးသားဇာတိမာန္ရွင္သန္ ထက္ျမက္ေရးဆိုသည္မွာလည္း တရုတ္ကို ဖင္ေပးေပါင္းခဲ့သျဖင့္ ျမန္မာဘုရင္၏ေနာက္ဆုံးၿမိဳ႕ ျဖစ္ေသာ မႏၱေလးၿမိဳ႕ ဒုတိယယူနမ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ဗိုလ္ခင္ညြန္ ့ေကာင္းမွဳျဖစ္ပါသည္။
စစ္အစိုးရတည္ျမဲေရး ေထာက္ခံအားေပးေသာ တရုတ္ကို ေက်းဇူးရွင္အျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္သန္းေရႊက ျမန္မာျပည္တျပည္လံုး ေပးအပ္ထားသည္။ ဗုိလ္သန္းေရႊအမိန္႔ျဖင့္ တရုတ္၏ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနရပါသည္။
တရုပ္ကိုေၾကာက္တတ္ေသာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားေၾကာင္႔ တရုပ္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ကို ေသနတ္တစ္ခ်က္မွ မေဖာက္ပဲ သိမ္းပိုက္လိုက္သည္။
တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရဟာ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ဳိးအေပၚမွာ ဘာဆိုဘာမွ ဘာေက်းဇူးမရွိပါ။ (ကိုဗလိုင္၊ 8888peoplepower ၊ ၁၂ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၂)
တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးက်ေတာ့ ဗမာျပည္က ဂက္စ္ ေတြနဲ႔ မီးလင္းေနတယ္ဗ်ာ။ ဗမာျပည္မွာကေတာ မီးေမွာင္ေနတယ္။
တရုတ္ျပည္ဟာ ျမန္မာျပည္ကုိ သူတုိ ့ရဲ႕ျပည္နယ္တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီးဆက္ဆံလာတာ ၾကာၿပီ။ တရုတ္အစုိးရက လက္ရွိျမန္မာျပည္ရဲ ့အေျပာင္းအလဲကို အထူးမလုိလားသလုိပဲ။ (ဘုန္းေက်ာ္ - ၾသစေၾတးလ်၊ ၂၇ ဇြန္ ၂၀၁၂)
တရုတ္ျပည္အပ္ေရာင္း။
တရုတ္မေတြဟာ တသားေမြး တေသြးလွ။
တရုတ္သည္ အေနာက္ႏိုင္ငံ၏ ယေန႔နံပတ္တစ္ ရန္သူၿဖစ္ေၾကာင္းကိုေတာ႔ ယေန႔အခင္းအက်င္းမ်ားကို တီးေခါက္သူအမ်ားစု သတိမူမိၾကေပမည္။
တရုတ္ပာာ လွ်ဳိ႕ဝွက္ႏိုင္သမွ် လွ်ဳိ႕ဝွက္ေပမယ့္ လူသိသြားရင္ ေျဗာင္က်က် ရန္စြာစြာလည္း လုပ္တတ္ပါတယ္။
တရုတ္အႏြယ္ျဖစ္တဲ႔ ဝ၊ ကုိးကန္႔ လူမ်ိဳး။
ျပည္ပ သုေတသီေတြရဲ႕ အဆုိအရ ျမန္မာျပည္အေပၚ ထားရွိတဲ့ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ မူ၀ါဒေတြမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ (၇) ခ်က္ ထားရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ -
၁။ တရုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ဘက္က အိႏၵိယသမုဒၵရာကုိ ဆက္သြယ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းလုံၿခဳံေရး။
၂။ UWSA နဲ႔ တရုတ္နယ္စပ္ တိုင္းရင္းသား အပစ္ရပ္မ်ား အပါအ၀င္ နယ္စပ္ေဒသ လုံၿခဳံေရးနဲ႔ တည္ၿငိမ္ေရးကုိ ထိန္းသိမ္းေရး။
၃။ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ ေလာင္စာစြမ္းအင္ စိတ္ခ်ဖူလုံေစေရး။
၄။ တရုတ္ - ျမန္မာအၾကား စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ တုိးျမွင့္ေရးႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္သည့္ တရုတ္လူမ်ိဳးမ်ား၏ လုံၿခံဳေရး။
၅။ အိႏၵိယႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ အင္အားႀကီးျပီး ေခါင္းေထာင္ထလာမွာကုိ ႏုိင္ႏုိင္နင္းနင္း ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းေရး။
၆။ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ေဆြမ်ဳိးေပါက္ေဖာ္ ဆက္ဆံေရးကုိ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းေရး။
၇။ တရုတ္ျပည္ရဲ႕ အေနာက္ဘက္ တံခါး၀တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ လက္သစ္ အင္ပါယာ မခ်ဲ႕ထြင္လာႏိုင္ေရးအတြက္ ၾကားခံဇုန္အျဖစ္ ထားရွိေရတို.ၿဖစ္ပါတယ္။ ( Credit to Shwe Yee Win )
နံပါတ္ ၇ နဲ႔ နံပါတ္ ၅ ကို ဆက္ၾကည့္လိုက္ရင္ အန္တီစုကို အေပ်ာက္ရွင္းမယ္လို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။
(Thanda Win / Kyaw Myint ၊ ဖဘ ၊ ၂ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၂ / Kyaw Than)
“ပတ္ဝန္းက်င္ပ်က္စီးတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ေဖာက္ဖ်က္တယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိဘူး ဆိုတာေတြက တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြရဲ႕ အဂၤါလကၡဏာေတြ ျဖစ္ေနတယ္”ဟု ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို တစ္စိုက္မတ္မတ္လုပ္ကုိင္လာသူ စာေရးဆရာကိုတာက ေျပာသည္။ (အိျဖဴမြန္၊ 7Day News Journal ၊ ၂၅ ဇူလိုင္ ၂၀၁၂)
ျဖစ္ႏိုင္သမွ် No pain, no gain ကို ေရွာင္ရွားတတ္တဲ့ လူလည္တရုတ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမစ္ေတြ႔ရင္ တရုတ္ေရာက္၊ ေတာင္ေတြ႔ရင္ တရုတ္ေရာက္။
လူငယ္စကား - ေဂၚဇီလာတ႐ုတ္။ တရုတ္တရုတ္ ေစာက္စားပုတ္။ တရုတ္မႏိုင္ ကုလားမဲ။ မဟုတ္ တရုတ္။
ႏွိမ္ခ် ရုိင္းစုိင္းေသာစကား - မ်က္ေမွး၊ ဝက္။ Chinaman ၊ ခ်င္ေခ်ာင္ (ching chong)။

တိုင္းရင္းသား
၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ ျပည္နယ္ ခြဲထြက္ခြင့္ ပုဒ္မထည့္ဖို႕ ကိစၥကို ျမန္မာေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕က ကန္႔ကြက္ၾကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက "အိုဗ်ာ..ဒီဆယ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္နယ္ေတြ ခြဲမထြက္ခ်င္ေအာင္ က်ဳပ္တို႕ ဗမာေတြက ၾကိဳးစားရမွာေပါ့။ ဒီလိုမွ မၾကိဳးစားႏိုင္ရင္ က်ဳပ္တို႕ ညံ့လို႕ေပါ့" (ေမာင္ဝံသ၊ ျပည္သူ႕ေခတ္၊ ၃၀ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၂ / မိုးမခ)
က်မတို႔အားလံုးနားလည္ရမွာက ျပည္ေထာင္စုႀကီး ၿပိဳကြဲေရး၊ မၿပိဳကြဲေရးဆိုတာက အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုတည္းနဲ႔ မဆိုင္ဘူး။ စစ္တပ္နဲ႔လည္း ဆိုင္တာမဟုတ္ဘူး။ က်မတို႔အားလံုးနဲ႔ဆိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔ျပည္သူျပည္သားေတြ ညီၫြတ္မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူျပည္သားေတြက တစ္စိတ္တည္းတစ္၀မ္းတည္ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ က်မတို႔ၿပိဳကြဲစရာအေၾကာင္း ဘာမွမ႐ွိဘူး။
ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႕ ႕ ႕ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားေတြက နားလည္ပါလိမ့္မယ္။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတဲ့စကားကုိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သံုးလို႔႐ွိရင္ ရာဇ၀တ္မႈတစ္ခုလိုေတာင္ တခ်ိဳ႕ကထင္ၾကတယ္။ မသံုးရဲၾကဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာ ခြဲထြက္ေရးဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒီလို၀ါဒျဖန္႔ခ်ိတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်မတို႔ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ဒီဟာကုိ မားမားမတ္မတ္ဆန္႔က်င္ခဲ့တယ္။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးစနစ္တစ္ခုပဲျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ခြဲထြက္ေရးလည္း မဟုတ္ဘူး။ မခြဲထြက္ေရးလည္း မဟုတ္ဘူး။ ခြဲထြက္ေရး၊ မခြဲထြက္ေရးဆိုတာ ဒီဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒရဲ႕ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းအေပၚ တည္တယ္။ ဒီဖက္ဒရယ္စနစ္ကုိထူေထာင္ထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒရဲ႕ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းခ်က္ေတြအရ ဘယ္လို ဗဟိုအစိုးရနဲ႔ျပည္နယ္အစိုးရၾကားထဲမွာ အာဏာခြဲယူမလဲ ဆိုတာ သတ္မွတ္ထားတယ္။
အဲဒီေတာ့ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာဟာ၊ ဖက္ဒရယ္ဆိုတဲ့စကားဆိုတာဟာ ခြဲထြက္ေရးလည္း မဟုတ္ဘူး။ ၿပိဳကြဲေရးလည္း မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးစနစ္တစ္ခုနဲ႔ဆိုင္တာမို႔လို႔ ႏိုင္ငံေရးအရ သံုးပုိင္ခြင့္႐ွိတယ္။ ေဆြးေႏြးပုိင္ခြင့္႐ွိတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်မတို႔ရပ္တည္ခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုရပ္တည္ခဲ့တဲ့တေလွ်ာက္မွာ ခဏခဏလည္း အၿခိမ္းေျခာက္ခံရတာေပါ့ေနာ္။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတဲ့စကားကုိ သံုးလို႔႐ွိရင္ ဒါဟာ အေရးယူခံရမယ္ဆိုၿပီး ေၾကာက္ေနတဲ့လူေတြေတာင္မွ႐ွိတယ္။ က်မတို႔ကေတာ့ အဲဒီတုန္းက ဖက္ဒရယ္ဆိုတဲ့စကားကုိ တြင္တြင္ႀကီးသံုးခဲ့တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအရလည္း ဒါဟာ ပညာေပးတစ္ခုပဲလို႔ က်မတို႔နားလည္ခဲ့တယ္။ က်မတို႔ျပည္သူျပည္သားအမ်ား နားလည္ေအာင္လို႔ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာဘာလဲ။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာ က်မတို႔ရဲ႕ႏိုင္ငံကုိ တကယ့္စစ္မွန္တဲ့၊ ညီၫြတ္တဲ့ျပည္ေထာင္စုႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေစမယ့္ စနစ္တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ က်မတို႔ယံုၾကည္တဲ့အေလ်ာက္ က်မတို႔ဒီဟာကုိ ႏိုင္ငံေရးပညာေပးတစ္ခုအေနနဲ႔ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တယ္။
အခု က်မအေလးဂ႐ုျပဳေနတာကေတာ့ အရင္ႏွစ္ေပါ့ေနာ္ ႕ ႕ ႕ (၂၀၁၂) ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္အေ႐ြးခံၿပီးေတာ့ ေနာက္ပုိင္းမွာ ဖက္ဒရယ္ဆိုတဲ့စကားကုိ ပုိၿပီးေတာ့ သံုးလာၾကတယ္။ ဒီဟာကလည္း အစိုးရနဲ႔ တခ်ိဳ႕ လက္နက္ကုိင္တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႕ေတြၾကားမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးလုပ္တာမွာ ဒီစကားကုိ သံုးလာၾကတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သံုးလာၿပီ။ အခုဆိုရင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဒီဟာကုိေဆြးေႏြးႏိုင္ၿပီ။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာဟာ ခြဲထြက္ေရး မဟုတ္ဘူး။ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာဟာ ႏိုင္ငံေရးစနစ္တစ္ခုပဲျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ လက္ခံလာၾကတယ္။ အဲဒီမွာ က်မက တမင္သက္သက္ ေထာ္ေလာ္ကန္႔လန္႔လုပ္ခ်င္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ားစုက ဖက္ဒရယ္သံုးေနႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ကေတာ့ က်မက ျပည္ေထာင္စုဆိုတဲ့စကားကုိ သံုးတယ္။ အဲဒါဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်မဖက္ဒရယ္ကုိ မသံုးရဲလို႔ မဟုတ္ဘူး။ မသံုးခ်င္လို႔မဟုတ္ဘူး။ အားလံုးက သံုးေနတဲ့အခ်ိန္မွာ က်မရဲ႕ႏွလံုးသားထဲမွာ႐ွိတဲ့ က်မရဲ႕ႏိုင္ငံအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကုိေရာင္ျပန္ဟပ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုဆိုတဲ့စကားလံုးကုိ က်မ သံုးတာပါ။ ျပည္ေထာင္စုဆိုတာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖက္ဒရယ္ထက္ ျပည္ေထာင္စု ဆုိတဲ့စကားဟာ က်မနားထဲမွာ အင္မတန္မွလွပါတယ္။ အားလံုးကေနစုေပါင္းၿပီးေတာ့ ထူေထာင္ထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စု။
က်မတို႔ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ဆိုၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္ေရးကုိရခဲ့တာ။ အဲဒီေတာ့ စုေပါင္းၿပီးေတာ့၊ ထူေထာင္ၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္ခဲ့တဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။ ဒီဟာက ပင္လံုစာခ်ဳပ္ရဲ႕အသီးအပြင့္တစ္ခုျဖစ္တယ္။ လြတ္လပ္ေရးဟာ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကေန ေပၚလာတဲ့ အသီးအပြင့္တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ က်မတို႔ဒီလိုပဲယူဆပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ျပည္ေထာင္စုဆိုတဲ့စိတ္ဓာတ္၊ ျပည္ေထာင္စုဆိုတဲ့သေဘာတရားကုိ က်မတို႔ရဲ႕ျပည္သူျပည္သားေတြ နားလည္ၿပီးေတာ့ ႏွစ္သက္ေစခ်င္တယ္။ အားလံုးစုေပါင္းၿပီးေတာ့ ထူေထာင္ထားတဲ့ တိုင္းျပည္။ အားလံုးတန္းတူညီတူ ဒီတုိင္းျပည္ကုိပုိင္တယ္။ တန္းတူညီတူ ဒီတိုင္းျပည္ထဲမွာ အခြင့္အေရးေတြ ရသင့္တယ္။ ပုိင္ဆိုင္သူအားလံုးဟာ တန္းတူညီတူ အခြင့္အေရးရသင့္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်မတို႔ဒီလိုျမင္တယ္။
အဲဒါေၾကာင့္မို႔လုိ႔ က်မတို႔ရဲ႕တိုင္းရင္းသားမ်ားဟာ ဗမာေတြပါထည့္ေျပာတာပါ။ ဗမာေတြက ဒီတိုင္းရင္းသားထဲမွာ အမ်ားဆံုးေပါ့ေနာ္။ လူမ်ားစု တိုင္းရင္းသားျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြက တိုင္းရင္းသားဆိုရင္ ဗမာမပါဘူးဆိုတဲ့ပံုစံျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဗမာေတြကဘာလဲလို႔ က်မ ေမးရမလိုျဖစ္ေနတယ္။ က်မတို႔လည္း တိုင္းရင္းသားပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔က လူမ်ားစုႀကီးျဖစ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ပုိၿပီးေတာ့လည္း တာ၀န္ယူရမယ့္အေနအထားမွာ႐ွိတယ္လို႔ က်မေျပာခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီဟာက က်မတို႔က ပိုေတာ္လို႔ မဟုတ္ဘူး။ ပုိၿပီးေတာ့ ေ႐ွ႕ေရာက္ေနလို႔မဟုတ္ဘူး။ က်မတို႔က ပုိမ်ားလို႔။ ဒါပါပဲ။
- ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ (ဒီလိႈင္းဂ်ာနယ္ / ဧရာဝတီ၊ ၂ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၃)
စစ္တပ္သည္ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို လူလို မဆက္ဆံပါ။ ျဖတ္ေလးျဖတ္ျဖင့္ လူမ်ဳိးေပ်ာက္ပ်က္ေစရန္ စီမံကိန္း အကြက္ကြက္က်က် ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။ အိမ္နီးနားခ်င္း တိုင္းၿပည္မ်ားကလည္း စစ္အစိုးရကို အားေပးကူညီေထာက္ပံ့ေနၾကသည္။
စစ္အစိုးရ ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲမႈေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား အကြဲကြဲ အျပားျပား ျဖစ္ေနရသည္။
တပ္မေတာ္ဟာ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ခ်စ္ၾကည္ေလးစားမႈကုိ ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ကိစၥႀကီးငယ္ျဖစ္ရင္ တုိင္းရင္းသားေတြဘက္က အၿမဲမွန္တယ္။ မင္းတုိ႔ စစ္ေဒသ ဘက္က အၿမဲမွားတယ္။ (ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေဇာ ၁၉၁၉-၂၀၁၂ / သူရတင္ဦး၊ ဧရာဝတီ၊ ၁၁ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၂)
တိုင္းရင္းသားေတြ  ေဖာ္ေရြတယ္၊ ပြင့္လင္းတယ္၊ ရိုးအတယ္၊ သစၥာတရားရွိတယ္၊ ေမတၱာထားၾကတယ္၊ ယံုၾကည္အားကိုးရတယ္။
တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမနွင့္ သဘာဝသယံဇာတသည္ တိုင္းရင္းသားမ်ားသာပိုင္ဆိုင္သည္။ စစ္အစုိးရ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္၊ စစ္တပ္၊ ရဲ၊ အာဏာပုိင္၊ ေခတ္ပ်က္သူေဌး၊ ႏိုင္ငံျခားသား၊ အိမ္နီးနားခ်င္းတုိင္းျပည္ ပိုင္ဆိုင္ျခင္းမရွိရန္ကာကြယ္ေပးရပါမည္။
ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျမန္မာတပ္မေတာ္နဲ႔အိမ္နီးနားခ်င္းတုိင္းျပည္မ်ားရဲ့ မတရားအုပ္စုိး ရက္စက္ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈ ခံစားေနရပါတယ္။ ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ေသာ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ရွိေခါင္းေဆာင္မ်ား လုပ္ႀကံခံေနရပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုအစိုးရတာဝန္မွာ ကာကြယ္ေရး၊ ႏိုင္ငံျခားေရး၊ ေငြစကၠဴထုတ္ေဝေရးႏွင့္ ဗဟုိဘဏ္သာ ျဖစ္ေစရမည္။
ျပည္မေတာင္တန္းတြင္ ရွစ္လူမ်ဳိးႀကီးအရ ရွစ္ျပည္နယ္သာ ထားရိွသင့္သည္။
ဖက္ဒရယ္ စနစ္တြင္ တုိင္းရင္းသားအားလံုးသည္ တန္းတူေရး ႏွင့္ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္ ရိွသည္။
ယေန႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေနဝင္းလက္ထက္ကစျပီးျပည္နယ္ေတြမွာ၊ တိုင္းရင္းသားေတြကိုသူတို႔ ေျပာၾကားေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားဘာသာစာေပေတြကိုမူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္းေက်ာင္းေတြမွာသင္ၾကားခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထားခဲ့တာဟာ ဘာကိုေဖၚျပသလဲဆိုေတာ့ ဗမာမႈအတင္းအၾကပ္သြတ္သြင္းျခင္း (Burmanization) ဆိုတဲ့ မ်က္ကန္းမ်ိဳးခ်စ္ေတြရဲ႕အေမွ်ာ္အျမင္မဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္။ (ထြန္းေအာင္ေက်ာ္၊ ဖဘ၊ ၁၆ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၀၁၂)
ရသမွ်နဲ႔ တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲ။

ထိုင္း (ခ) ယိုးဒယား (ခ) ယပလက္
ကမ႓ာမွာစစ္အာဏာအသိမ္းဆုံးစာရင္းဝင္ေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံမွစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားသည္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္မ်ားထက္ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြးေရာ၊ အရည္အခ်င္းေရာပိုသာသည္မွာျငင္းမရသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္ကို ၁၉၇၀ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းထိုင္းႏိုင္ငံဖံြ ့ၿဖိဳးတိုးတက္ လာျခင္းမ်ားမွသက္ေသျပေနပါသည္။ (စစ္ေအာင္၊ 8888peoplepower ၊ ၈ ႏုိဝင္ဘာ ၂၀၁၂)
ငါတုိ ့တင္မကဘူး။ ငါ့ခေလးပါ ထုိင္းေတြရဲ ့ႏွိမ္တာကုိခံရတယ္။ သူတုိ ့ခေလးေတြနဲ ့ငါ့ခေလး ကစားတာကို သူတုိ ့မိဘေတြကမႀကိဳက္ဘူး။ မကစားေစခ်င္ဘူး။
စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေခတ္ဆိုးစနစ္ဆိုးေအာက္တြင္ ထိုင္အာဏာပိုင္နွင့္လုပ္ငန္းရွင္တုိ႔သည္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြအေပၚမွာ အႏိုင္က်င့္သည္။
ထုိင္းေတြက ဗမာေတြကုိ အေတာ္ႏွိမ္ပါတယ္။ ဒါကုိလည္း အားလုံးသိသိႀကီး နဲ ့ဘဝေပးကုသုိလ္ကံေၾကာင့္ဆုိၿပီး ထုိင္းေတြနဲ ့တည့္ေအာင္ေပါင္းေနရတဲ့ ဘဝေတြပါ။
ထုိင္းေတြ ျမန္မာေတြဆီက ဘာပဲရရ အကုန္လုိခ်င္ေနပုံရတယ္။ သူတုိ ့ေတြကို နဲနဲေလာက္ပညာေပးလုိက္ရင္ ထုိင္းေတြေလသံေျပာင္းလာလိမ့္မယ္။
"ဖရဲသီးႏိုင္ငံေရး"ဟု ဆိုရေလာက္ေအာင္ တခ်ဳိ႕အသီးက အတြင္းကအဝါ၊ တခ်ဳိ႕အသီးက အတြင္းကနီေနသည့္ ထိုင္းႏိုင္ငံေရးပဋိပကၡ (ရဲမိုး၊ 7Day News Journal ၊ ၁၅ ဇန္နဝါရီ ၂၀၁၄)
ျမန္မာႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္အေပးအယူလုပ္ျပီး ေနာက္ေၾကာဒါးထုိးသည္။
ေရွးယခင္ ယိုးဒယား ရုပ္ရွင္ကားတိုင္းတြင္ ယိုးဒယားမ်ား၏ ရန္သူဆိုလွ်င္ ျမန္မာ ဟု သတ္မွတ္ျပီးသား ျဖစ္ေနခဲ႔ၾကသည္။ သမိုင္းအရေကာ အျမင္အရပါ ျမန္မာေတြကို လူၾကမ္းေတြ ရန္သူေတြ အျဖစ္ အလြယ္လက္ျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ ေစခဲ႔တာ ခ်ည္း ျဖစ္သည္။ ထိုင္းရုပ္ရွင္ၾကည္႔ ပရိသတ္ကလည္း အဲဒီအခ်က္ကို ရိုက္သြင္း ခံထားရ သည္႔အတြက္ စိတ္ဓါတ္ေရးရာမွာကို ရန္သူေတြ လို႔ လက္ခံထားခဲ႔ၾကသည္။ (http://moethaukkye.blogspot.com/2010/05/legend-of-king-naresuan.html )
လူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႕ဆံုဖို႕ ကိစၥကို ထိုင္းအစိုးရက ခြင့္မျပဳခဲ့ပါဘူး၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ အေနနဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ အေနမ်ိဳးနဲ႕ မဟုတ္ဘဲ၊ ထင္ရွားသူ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး အေနနဲ႕ ဆက္ဆံခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္- လို႕ ထိုင္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မစၥတာ ဆူရာေပါင္ က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ (အာရ္အက္ဖ္ေအ၊ ၅ ဇြန္ ၂၀၁၂)
သမိုင္းမွာ ယိုးဒယားဆုိငယ္ႏိုင္။ ယေန႔ ယပလက္မ်ားက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားကိုအလိုလိုက္၍ ျမန္မာျပည္မွာ စိတ္ႀကိဳက္ၿခယ္လွယ္ေနၾကပါသည္။

ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား
ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား လူမ်ိဳးဆိုတာက ကမၻာေက်ာ္ လူလည္ေတြပါ။ (စိုးျမင့္-ေမ့ေဆး၊ ေမ့ေဆးေပးသင့္ မေပးသင့္၊၂၄ ဇူလိုင္ ၂၀၁၀)

ပ်ဴ
ပ်ဴႏုိင္ငံ သေရေခတၱရာ ပ်က္စဥ္က စေကာ တခ်ပ္ ေလတုိက္၍ လြင့္လာသည္ကို စေကာတပ္ႀကီး ခ်ီတက္လာၿပီဟု ယူဆကာ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား လန္႔ေျပးရာမွ သေရေခတၱရာ ပ်က္စီးရသည္ဟု မွတ္သားရဘူးပါသည္။
ျမန္မာျပည္တြင္ ေအဒီ ၁ ရာစုမွ ၉ ရာစုခန္႔အထိ ပ်ဴတို႔၏ အထင္ကရ ၿမိဳ႕ေတာ္ သုံးၿမိဳ႕ရွိခဲ့ဖူးသည္။ ထိုၿမိဳ႕ေတာ္သုံးခု မွာ မေကြးခရိုင္ရွိ ဗိႆႏိုး ၿမိဳ႕၊ ေရႊဘိုနယ္ရွိ ဟန္လင္းႀကီး ၿမိဳ႕ ႏွင့္ ျပည္ၿမိဳ႕အနီးရွိ သေရေခတၱရာ ၿမိဳ႕မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ယင္း ေရွးေဟာင္းပ်ဴၿမိဳ႕ေတာ္ သုံးၿမိဳ႕အနက္ သေရေခတၱရာသည္ စည္ပင္အဝေျပာဆုံးႏွင့္ သာသနာေရးဆိုင္ရာ အေဆာက္အဦး မ်ား အေပါမ်ားဆုံးျဖစ္ခဲ့မည္ဟု က်န္ခဲ့ေသာ အေထာက္အထားမ်ားအရ ခန္႔မွန္းၾကသည္။ သေရေခတၱရာ ၿမိဳ႕အား သာသနာ သကၠရာဇ္ ၁၀၁ ခုႏွစ္တြင္ ဒြတၱေဘာင္အမည္ရွိေသာ မင္းႀကီးက တည္ေထာင္ခဲ့သည္ ဟုအဆိုရွိေပသည္။ ၿမိဳ႕ေဟာင္းတုိ႔၏ အဂၤါရပ္မ်ားျဖစ္ေသာ ၿမိဳ႕ရိုး၊ က်ဳံးႏွင့္ သာသနာအေဆာက္အဦးမ်ား၊ ဘုရား ေစတီပုထိုးမ်ားကို ယခုတိုင္ေတြ႔ရွိႏိုင္ေသးသည္။ ပ်ဴစာသည္ အိႏၵိယျပည္ေတာင္ပိုင္းသုံး အကၡရာမ်ားကို အေျခခံတီထြင္ထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရ၍လည္း အိႏၵိယေတာင္ပိုင္းႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရွိခဲ့မည္ဟုလည္း သမိုင္း ပညာရွင္မ်ားက ယူဆခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ပ်ဴယဥ္ေက်းမူ႔မ်ားတြင္ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္းသားတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ မ်ားေရာေႏွာ ေနသည္ကိုေတြ႔ရျခင္းျဖစ္သည္။ သမိုင္းဝင္ တရုတ္နန္းတြင္း မွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ တရုတ္စာေပမ်ား ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားသည္ (၄) ရာစုေလာက္ကတည္းက တိုးတက္ယဥ္ေက်းလ်က္ရွိသည့္ လူမ်ိဳးအျဖစ္ေဖၚျပထားသည္။ (၈) ရာစုေလာက္တြင္ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားတြင္ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားၿပီး အံ့ၾသေလာက္ဖြယ္ရာ ၿမိဳ ့ႀကီး ၅ ၿမိဳ ့ႏွင့္ ျပည္နယ္ကေလးမ်ား (၁၈) နယ္ မ်ွရိွေၾကာင္း ပ်ဴမင္းသားအရွင္သခင္မ်ားတြင္ အေခၽြအရံမ်ား ေက်းကၽြန္ သင္းပင္း မ်ား ရွိေၾကာင္း ယူနန္နယ္ နန္ခ်ိဳဘုရင္ သည္ ပီကင္းတ႐ုတ္ဧကရာဇ္ဘုရင္ထံ အဖူးအေမ်ွာ္ လာေရာက္သည့္အခါ သံအဖြဲ႔ႏွင့္အတူ ပ်ဴမင္းသားအႀကီးအကဲ ႏွင့္ ကေခ်သည္ အဖြဲ ့တဖြဲ ့လည္း ပါလာေၾကာင္း ေဖၚျပမွတ္တမ္းတင္ထားသည္။ ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔၏ဇာတ္သိမ္းကို ေရရာစြာမသိရေသာ္လည္း ပ်ဴျမိဳ႔ျပႏိုင္ငံမ်ားကို နန္ခ်ိဳတို႔က တိုက္ခိုက္ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကျပီးေနာက္တြင္ အျခား တိဘက္ျမန္မာ အႏြယ္မ်ားျဖစ္သည့္ ဗမာ၊ ခ်င္း၊ ကမ္းယံ တို႔အျပင္ ကရင္၊ မြန္ အစရွိသည့္ လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာကာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့သည္ဟု အက်မ္းဖ်င္း ယူဆၾကသည္။ ျမန္မာရာဇဝင္အရ ဒြတၱေဘာင္မင္းမွ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ သေရေခတၱရာမင္းေနျပည္ေတာ္ သည္ မင္းဆက္ ၂၅ ဆက္ေျမာက္ သုပညာနဂရဆိႏၵ မင္းလက္ထက္၊သာသနာ သကၠရာဇ္ ၆၃၆ ခုႏွစ္တြင္ပ်က္စီး ျခင္းသို႔ ဆိုက္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု အဆိုရွိေပသည္။ (http://shwehinthar.multiply.com/journal/item/90/90)
လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္က ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက  ေရွးေဟာင္းပ်ဳၿမိဳ႕ ၃ ၿမိဳ႕ကို ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြအျဖစ္ ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံနဲ႔ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႔ UNESCO က စာရင္းသြင္းလုိက္ပါတယ္။
ဟန္လင္း၊ ဗိႆႏိုးနဲ႔ သေရေခတၱရာ ပ်ဳၿမိဳ႕ေဟာင္း ၃ ၿမိဳ႕ဟာ ဘီစီ ၂ ရာစုကေန ေအဒီ ၉ ရာစုအတြင္းမွာ ထြန္းကားခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေရွးဦးၿမိဳ႕ေတာ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္း၀င္အျဖစ္ ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံနဲ႔ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႔ UNESCO က သတ္မွတ္လုိက္တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံ့ဂုဏ္သိကၡာ ပိုမုိျမင့္မားလာေစတယ္လုိ႔ ကမၻာ႔ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္စာရင္း တင္သြင္းေရးေကာ္မတီ အဖဲြ႔၀င္နဲ႔အဆုိျပဳ မူၾကမ္း ျပဳစုေရးအဖဲြ႔ေခါင္းေဆာင္ ေရွးေဟာင္းသုေတသန၊ အမ်ိဳးသားျပတုိက္နဲ႔ စာၾကည့္တုိက္ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ (အၿငိမ္းစား) ဦးစန္း၀င္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။
“နံပါတ္ ၁ ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပထမဦးဆံုးေသာ ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ ေရွးေမြအျဖစ္ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္း သံုးၿမိဳ႕ကို သတ္မွတ္ျခင္းခံရတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံရဲ႕ဂုဏ္သိကၡာအေနနဲ႔ ျမင့္မားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ယဥ္ေက်းမႈသည္ အမ်ဳိးသားအဆင့္မွာေတာင္ မဟုတ္ဘဲ ကမၻာကေတာင္ အသိအမွတ္ျပဳရတဲ့အဆင့္ ေရာက္တယ္ဆိုတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်။”
ဒါ့အျပင္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေပၚ အေျခခံၿပီး ေဒသခံေတြ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြလည္း ပိုမိုရရွိလာႏုိင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္းေဒသက အုတ္ၿမိဳ႕႐ိုးေတြ၊ နံရံေတြ၊ က်ဳံးေတြနဲ႔ ပ်ဴၿမိဳ႕သံုးၿမိဳ႕ကိုေတာ့ တစိတ္တပိုင္း တူးေဖာ္ထားၿပီးျဖစ္သလို အဲဒီအထဲမွာေတာ့ နန္းၿမိဳ႕ေဟာင္းေတြ၊ ဘုရားပုထိုးနဲ႔ သခ်ဳႋင္းဂူေနရာေတြ၊ စက္မႈလုပ္ငန္း ထြန္းကားစအခ်ိန္ကေနရာေတြကို ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း ယူနက္စ္ကိုရဲ႕ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
(မိုးေဇာ္၊ ဗြီအိုေအ၊ ၂၃ ဇြန္ ၂၀၁၄ )

ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္ (ခ) ဘဂၤါလီကုလား (ခ) ေခၚေတာ (ခ) ရိုဟင္ဂ်ာ (ခ) မူဂ်ာဟစ္ (ခ) ကုလားဆိုး
ႀကံဳရင္ႀကံဳသလို ရိုလင္ဂ်ာကို သူ႔အေမလင္လို ေလာ္ဘီလာလုပ္ေနတဲ့သူေတြရိွတယ္။ ရူးသလိုလို ေႀကာင္သလိုလို လာမလုပ္နဲ႔။ (ေအာင္မိုးဝင္း၊ ၈ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ကုလားခိုင္းၿပီးသား ႏြားနဲ႔ ကုလားယူၿပီးသား မယား၊ ခ်ဳိနဲ႔ သားေရပဲ က်န္တယ္။
တိုင္းျပည္မွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ တိက်ရွင္းလင္း ျပတ္သားတဲ့ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ပိုင္ခြင့္ ဥပေဒ စၿပီး လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီမွာ ေျပာလိုတာက လက္ေတြ႔ ျပႆနာ အေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မအထင္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ျပႆနာ ျဖစ္ေပၚတာကေတာ့ ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္ ျဖတ္ေက်ာ္မႈကေန ျဖစ္ေပၚလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ နယ္စပ္ ျဖတ္ေက်ာ္ ဝင္ေရာက္မႈကို ထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ အားနည္းပါတယ္။ ရခိုင္ နယ္စပ္မွာ တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္ေနထိုင္သူေတြ ဝင္ေရာက္ေနမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာပါတယ္။ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ၊ လာဘ္စားမႈကင္းတဲ့ နယ္စပ္ လူဝင္မႈထိမ္းသိမ္းေရးလိုအပ္ေနပါတယ္။ (ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ အိုင္အယ္အို၊ ၁၄ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ဒီေကာင္ေတြ လူပါးဝတာၾကည့္ဗ်ာ။ ရခိုင္မွာေနရင္း အစက သူတို႔ကို သူတို႔ ရခိုင္ကုလားဆိုၿပီး ေျပာတယ္။ အခုေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာတဲ့။
ဒီကုလားေတြဟာ သူမ်ားနယ္ေျမမွာလည္းလာေနတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ျပသနာရွာတယ္။
ဒီေခၚေတာကိစၥကို ကိုင္တြယ္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာေတြဘက္က ရခိုင္ေတြဘက္ကလဲ အေသအခ်ာထည့္ စဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။
ဘဂၤလီကုလားေတြရဲ့ သခင္မ ဘီဘီစီက အင္နာဂ်ံဳးလ္။
မိန္းမကေဗ်ာက္ေသာက္ယူ၊ ခေလးက ေမြးခ်င္သေလာက္ေမြး။ လူဦးေရ တိုးသလားလဲ မေမးနဲ႔။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကခ်င္ ကယား ကရင္ ခ်င္း ဗမာ မြန္ ရခိုင္ႏွင့္ ရွမ္းဟူေသာ လူမ်ိဳးအုပ္စု ရွစ္ခုရွိသည္။ ယင္းတို႕၏ မ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ လူမ်ိဳးေပါင္း ၁၃၅ မ်ိဳးရွိရွာ ရိုဟင္ဂ်ာဟူေသာ လူမ်ိဳး လံုးဝမပါရွိပါ။
မေသမခ်င္းမွတ္ထား။ ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဘဂၤလီ ေခၚေတာ ဆိုတာ ဘယ္တုန္းကမွ ျမန္မာတိုင္းရင္းသား မဟုတ္ဘူး။ တစ္ဖက္ ႏိုင္ငံကေန ခိုးဝင္လာတဲ့ သူေတြပဲ။ (တင္ဦး၊ အန္အယ္ဒီ၊ နာယက / မိုးေက်ာ္သူ၊ ဖဘ၊ ၂၂ ႏုိဝင္ဘာ ၂၀၁၂)
ယေန႔ျပႆနာသည္ ကိုလိုနီစနစ္၏ အေမြဆိုးဟုဆိုရပါလိမ့္မည္။ ေျပာရလွ်င္ ဇာတ္၏အစမွာ၊ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ပဲြပင္ျဖစ္သည္။ ဤစစ္ပဲြအၿပီးမွာပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုး၊ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီျဖစ္သြားခဲ့ရေတာ့သည္။ ဤသည္ႏွင့္ မေ႐ွးမေႏွာင္းမွာပင္၊ အဂၤလိပ္အစိုးရက ေျမ႐ိုင္းေဝငွသည့္ ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းလိုက္ေသာအခါ၊ စစ္တေကာင္းနယ္မွ၊ မြတ္စလင္ဘာသာဝင္မ်ား အလံုးအရင္းႏွင့္ ဝင္ေရာက္လာၾကၿပီး၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ မင္းျပား၊ ေျမပံုစသည့္ေဒသတို႔တြင္ ရြာမ်ားတည္ေထာင္ေနထိုင္လာၾကသည္။ လူမ်ဳိးသဘာဝအရ၊ ေမြးႏႈန္းမတူသည့္အခ်က္က၊ ေရရွည္တြင္ အကြာအေဝးတစ္ခု ျဖစ္တည္လာေစခဲ့သည္။ ၁၈၃၂ ခုႏွစ္က၊ စစ္ေတြခ႐ိုင္၏ လူဦးေရမွာ တစ္သိန္းေက်ာ္သာရွိခဲ့ရာမွ၊ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္တြင္ ၆ သိန္းေက်ာ္ရွိလာၿပီး၊ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္တြင္မူ ၇ သိန္းခဲြေက်ာ္အထိတိုးပြားလာခဲ့သည္။ ဤသို႔တိုးပြားလာသည္မွာလည္း၊ အဓိကအားျဖင့္ စစ္တေကာင္းသားမ်ားပင္ျဖစ္ရာ၊ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ၏ စစ္တေကာင္းမြတ္စလင္လူဦးေရမွာ ၃ သိန္းေက်ာ္အထိျဖစ္လာၿပီး၊ မူလတိုင္းရင္းသားရခိုင္တို႔မွာ၊ အနည္းစု ျဖစ္လာေတာ့သည္။ ဤအခ်ိန္ေလာက္မွစ၍၊ အနည္းစု-အမ်ားစု တိုးမိတိုက္မိသည္မ်ားစတင္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ (ေက်ာ္ဝင္း၊ ဖဘ၊ ၁၂ ဇြန္ ၂၀၁၂)
႐ုိဟင္ဂ်ာကိစၥက ဘာသာေရးကိစၥ မဟုတ္ဘူး။ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္တဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္။ (မ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္း၊ ၂၀ ႏုိဝင္ဘာ ၂၀၁၂)
ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ျမန္မာတိုင္းရင္းသား မဟုတ္ပါဘူး၊ တိုင္းရင္းသားအျဖစ္လည္း အသိအမွတ္မျပဳႏိုင္ပါဘူးလို႔ ကၽြန္မတို႔ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ေနၾကတာကိုေတာ႔ သတင္းအျဖစ္ မတင္ႏိုင္ၾကတာကို အ့ံဩေလာက္ေအာင္ ေတြ႔ျမင္လိုက္ရတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ရုပ္ဆုိးဘီလူးျဖစ္တယ္။ (သံအမတ္ရဲျမင့္ေအာင္၊ ၂၀၀၉)
ရိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ရခိုင္ကို ႏိုင္ငံေရးသၼားဆိုသူတခ်ဳိ႕နွင့္ ႏိုင္ငံတကာဆိုတာေတြ ဘယ္တုန္းကမွ စာနာမႈမရွိခဲ့ဘူး။ (လင္းျမတ္ေသာ္တာ၊ ၉ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ရုိဟင္ဂ်ာသည္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တိုင္းရင္းသား လံုးဝမဟုတ္ပါဘူး။ (ကိုကိုၾကီး၊ ၈ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ရိုဟင္ဂ်ာသည္ ဘဂၤလီမြတ္ဆလင္မ်ား က ရခိုင္ျပည္ရွိ ေဒသခံကုလားမ်ားမ်က္ႏွာဖံုးစြပ္လွ်က္ ရခိုင္ျပည္ထဲသို႔ဝင္ေရာက္လာျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ဆိုရလွ်င္ ရိုဟင္ဂ်ာသည္ ဘဂၤလားေဒခ်္႕တြင္ လူဦးေရ ထူထပ္လာေသာေၾကာင့္ လူဦးေရဗံုးေပါက္ကြဲလာေသာေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္ကို ေခတ္သစ္နယ္ခ်ဲ႕နည္းျဖင့္ ဝင္ေရာက္လာၾကေသာ က်ဴးေက်ာ္သူမ်ားသာ ျဖစ္သည္။
ရုိဟင္ဂ်ာသည္ အဂၤလိပ္ေမြးေသာ ေမ်ာက္ၿဖစ္သည္။ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးက ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးပဲ။ လံၾကဳတ္လူမ်ိဳး။ ယခင္က ယင္းတုိ႔ကို မူဂ်ာဟစ္မ်ား ကုလားဆိုးမ်ားဟုသာ ေခၚတြင္ခဲ့သည္။
သန္းေခါင္စာရင္း၌ လူမ်ိဳးေနရာ ျဖည့္သြင္းမႈတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာဟု လံုး၀ ျဖည့္သြင္းခြင့္္ မျပဳဘဲ ဘဂၤါလီဟုသာ ထည့္သြင္းရမည္ဟု သမၼတက ေျပာထားေၾကာင္း သိရသည္။
ရန္ကုန္တိုင္းအစိုးရ ရခိုင္ တုိင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီး ဦးေဇာ္ေအးေမာင္က “၀န္ႀကီး ဦးခင္ရီက တိတ္တိတ္ေလး ေခၚၿပီးေတာ့ ခင္ဗ်ားတုိ႔ စိတ္ခ်ေတာ့၊ သမၼတႀကီးကလည္း ခြင့္ျပဳ ေပးလိုက္ၿပီ။ သန္းေခါင္စာရင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အတုိင္းအတာ တခုအထိ ရခိုင္ေတြဆႏၵနဲ႔ ထပ္တူ က်ပါတယ္လို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္တာကို သပိတ္္ေမွာက္တာေတြ မလိုေတာ့ဘူး” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္၊ ငါးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ယေန႔တြင္ က်င္းပသည့္ ဖိုရမ္တြင္ မီဒီယာမ်ားကို ေျပာသည္။ (သူဇာ၊ ဧရာဝတီ၊ ၂၉ မတ္ ၂၀၁၄ )
သူတို႔ေတြက ဟုိဘက္မွာ ဆင္းရဲက်ပ္တည္းတယ္ဆိုေတာ့ ဒီဘက္မွာေခ်ာင္လည္ေတာ့ ဒီဘက္ကုိ ကူးခ်င္တာပဲ။ ဒီဘက္က်ေတာ့လည္း ရခုိင္လူမ်ိုးက လူနည္းစုျဖစ္ေနေတာ့ လူနည္းစုကို လူမ်ားစု အႏိုင္က်င့္ခ်င္တာေပါ့ေလ။ ၁၉၅၆ တုန္းက ဘဘတို႔ေရာက္ဖူးတယ္ေလ။ ဦးရာ႐ွစ္က ၁၉၅၂ ခုနွစ္မွာေျပာတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဆုိတာ ဦးရာ႐ွစ္ေပးတဲ့ နာမည္။ အမွန္ကေတာ့ ေခၚေတာပဲ။ သူတို႔က ဒီႏိုင္ငံသားမဟုတ္။ (သခင္ခ်န္ထြန္း၊ ဒီဗီြဘီ၊ ၈ ႏုိဝင္ဘာလ ၂၀၁၂ / ရန္ႏိုင္စိုး)
သားေဖာက္ သာသနာျပဳသည္။
အခုရခုိင္ျပည္နယ္ျပႆနာဟာ နယ္စပ္ကေနခုိးဝင္လာတဲ့ျပႆနာမဟုတ္ေတာ့ဘဲ အေျခတက်ဝင္ၿပီးေတာ၊့ ေနရာစိုက္ထူၿပီး ကိုယ့္အရပ္ကိုယ့္ရြာ ကိုယ့္တုိင္းျပည္လို ေတာင္းဆိုတာေတြ ရပ္တည္လာတာေတြျဖစ္လာတဲ့ အေနအထားျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအဆင့္အေနနဲ႕ သူတို႕ကိုယ္သူတို႕ ျမန္မာလူမ်ိဳးပါ၊ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားျဖစ္တယ္၊ အဲဒါေၾကာင့္သူတို႕ကို အခြင့္အေရးေတြေပးရမယ္။ အဲဒီကေနတဆင့္ ျပည္နယ္ေတာင္းတဲ့အဆင့္ တျပည္လံုးမွာ ျပည္နယ္ခြဲထြက္တဲ့အဆင့္ေတြေတာင္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားေတြျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ (အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ သဘာပတိအဖြဲ႕ဝင္ ဦးဝင္းတင္၊ Burma VJ Media Network ၊ ၁၅ ဇြန္ ၂၀၁၂)
အဂၤလိပ္မ်ားဆုတ္ခြာအျပီးတြင္ လက္နက္ရွိေသာ ဘဂၤလီမြတ္ဆလင္သူပုန္မ်ားသည္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ႏွင့္တ၀ိုက္ကို သိမ္းပိုက္ျပီး ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားအေပၚတြင္ လူမ်ိဴးတုန္းသတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သမိုင္းရွိသည္။ ေနာက္ဆံုးရခိုင္တိုင္းရင္းသားအေျမာက္အျမား၊ စစ္တေကာင္းနယ္ထဲသို႔၊ ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕သြားရသည္မ်ားပင္ ရွိသည္။ စစ္ႀကီးအၿပီး အဂၤလိပ္တပ္မ်ားျပန္အေရာက္၊ အဆိုပါရခိုင္ဒုကၡသည္မ်ားကုိ မူလေနရာေဟာင္းသို႔ျပန္လည္ အေျခခ်ေပးခဲ့သည္။
မွတ္သားဖြယ္ရာစကား - ကုလား အေရးေလာက္ကုိလ၊ ဓါး မေသြးေလာက္ပါဘု။ (ဆရာၾကီး သခင္ကုိယ္ေတာ္မွိဳင္း)

မြန္
“က်ိဳက္” ဘုရားမ်ားတည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့သည္။
ပဲခူးျမိဳ႕ဟာတခ်ိန္က မြန္ေနျပည္ေတာ္ပါ။
မြန္ျပည္၊ မြန္မင္း၊ မြန္နန္း၊ မြန္ယဥ္ေက်းမႈ ရွိခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။
မြန္အမ်ိဳးသားတို႔ ညီညြတ္ၾက။ မြန္တို႔ကံၾကမၼာ မြန္ဖန္တီးၾက။ စစ္မွန္ေသာျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ၾက။ (မြန္ျပည္သစ္ပါတီ၊ ၁ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၂)
သူေကာင္းဘြဲ႔ - ႏိုင္။

ျမန္မာ
က်ေနာ္တို႔ ဗမာလူမ်ဳိးရဲ့ အက်င့္ကလည္း ျဖစ္ကာစမွာ ေသြးပူတတ္ၾကေပမဲ့ ၾကာလာရင္ေသြးေအးျပီး ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ သေဘာထားတတ္တယ္။ (ေဇာ္ဝင္း၊ ၈၈ ေက်ာင္းသားေဟာင္း၊ ဖဘ၊ ၂၁ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၀၁၄)
"က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့တဲ့ အေမရိက၊ မေလးရွား၊ ၾသစေတးလ်က၊ ျမန္မာေတြ တသင္းနဲ႔တသင္း၊ တဖြဲ႔နဲ႔တဖြဲ႔ မတည့္ၾကဘူး။ ဒါေတြက စိတ္မေကာင္းစရာေတြပဲ။  ျမန္မာျပည္သားခ်င္း စည္းစည္းလံုးလံုးနဲ႔  ညီညြတ္မႈ ရိွရင္ ဘယ္အရာ မဆို ေအာင္ျမင္မွာ ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ ထူေထာင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ညီညြတ္မႈက အေရးႀကီးတယ္၊  မညီညြတ္ရင္ ျမန္မာလူမ်ိဳး ဆိုတာ ေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္" လို႔ ေျပာပါတယ္။ - ေက်ာ္သူ (ဧရာဝတီ၊ ၂၆ ႏုိဝင္ဘာ ၂၀၁၃)
ၾကက္ေျပးအေမရိကန္ေျပးမင္း။
က်မတို႔ ဗမာလူမ်ားစုက လူလည္းမ်ားေတာ့ အမွားေတြလည္း ပုိမ်ားတယ္ ဆိုတာ ဒါဟာသဘာ၀က်ပါတယ္။
အခုေခတ္မွာဆိုရင္ က်မ ဘယ္လိုေတြ႕ရသလဲဆိုေတာ့ က်မကုိ မၾကာခဏေျပာတယ္။ အထူးသျဖင့္ တျခားအာဆီယံႏိုင္ငံေတြမွာ သြားၿပီးအလုပ္လုပ္ေနတဲ့ က်မတို႔ျပည္သူျပည္သားေတြေျပာတာ ၀မ္းနည္းစရာပဲ။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ဗမာလို႔ေတာင္မေျပာခ်င္ဘူးတဲ့။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အႏွိမ္ခံရလို႔တဲ့။ - ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ (ဒီလိႈင္းဂ်ာနယ္ / ဧရာဝတီ၊ ၂ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၃)
ခင္ဗ်ားတို႔ တသက္လံုး ျမန္မာ ျဖစ္ေနသေရြ႕ ျမန္မာ လို႔ စဥ္းစား ဖုိ႔ အေလးအနက္ တိုက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။
ငါတုိ႔ဗမာေတြကေတာ့ မွန္တာဆုိရင္ တခုမွမေျပာရဲဘူး။
စိန္ၾကည္ေနာ္၊ စိန္ၾကည္ေနာ္ လင္ယူပက္စက္သည္။ မာစတာႀကီးက တိုက်ဳိျပန္ ဗိုက္တစ္လံုးနဲ႔က်န္။
တရုတ္ေျပး ကုလားက်မင္း။
တရုတ္ေျပးမင္း။
တရုတ္လိုရွာ၊ ကုလားလိုစု၊ ဗမာလို မျဖဳန္းနဲ႔။
ဒီေတာ့ ေဘာလံုးပြဲၾကည့္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဗမာေတြ ဟုတ္လား၊ ေဘာလံုးပြဲမယ္ ကန္ၾကတဲ့အခါမယ္ ဆိုရင္၊ ကိုယ္ကပထမ စ ဂိုးသြင္းရရင္ အေတာ္ေလး တခါထဲ အားတက္လာ တယ္။
ေနာက္တစ္ခါ ေတာ္ေတာ္ေလး ဂိုးေလးမ်ားလာၿပီဆိုရင္ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပါ့ေပါ့ ကန္ခ်င္လာၿပီ။ ငါႏိုင္မွာပါပဲ ဆိုၿပီး။ အဲ့ဒါနဲ႔ေနၿပီးေတာ့ တစ္ဖက္ကေန အၿပီးသတ္ခါက်မွ ကပ္ၿပီးေတာ့ ဂိုးသြင္းသြားလို႔ သေရျဖစ္ျဖစ္၊ ႐ံႈးတာျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္ဘက္က ဂိုးလည္း မသြင္းႏိုင္ဘူးဆို အဲ့ဒီအခါက်ေတာ့ လူခ်တာပဲ။
ဒါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဗမာေတြ ေဘာလံုးပြဲေတြ၊ ေဘာလံုးကန္တဲ့အက်င့္။ အဲ့ဒါဟာ Sporting Spirit မရွိဘူးလို႔ေခၚတယ္။
ဒါဘာလဲဆိုလို႔ရွိရင္ ဗမာေတြစိတ္ထဲမယ္ေတာ့ ဒါ ထင္လိမ့္မယ္ေပါ့။ ဗမာေတြဟာ စိတ္ဓာတ္ထက္ တယ္ ဘာညာ။ တလြဲဆံပင္ေကာင္းေနတာနဲ႔ အတူတူပဲ။
ဒီစကားဟာ ဒီလိုေနရာေတြမွာ သံုးဖို႔ပဲ။ ဗမာေတြရဲ႕စိတ္ဓာတ္က မဟုတ္တဲ့ေနရာေတြမွာ သြားၿပီးေတာ္ ေနတယ္။ တကယ့္ေနရာေတြမယ္က်ေတာ့ အသံုးမက်ဘူး။ ဗမာ ဗမာခ်င္း ခ်ဖို႔ရာမွာလုပ္ခ်င္တယ္။ အဲ့ဒါမ်ဳိးေတြလုပ္ခ်င္တယ္။ ဒါမ်ဳိးေတြလုပ္ခ်င္လို႔ ဘယ္ေတာ့မွ အက်ဳိးမရွိဘူး။ အဲ့ေတာ့က ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဲ့ဒီလိုစိတ္ဓာတ္မ်ဳိး လံုး၀ ေဖ်ာက္ပစ္ဖို႔လိုတယ္။
(၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခ့ဲေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ မိန္႔ခြန္းမွ၊ ဧရာ၀တီ )
ျပည္မရွိဗမာအစိုးရကိုမယံုႏွင့္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ဆိုတဲ႔ ဗမာလူမ်ိဳးေတြဟာ နကၡေဗဒင္၊ ပေရာဂေမွာ္အတတ္၊ ထိုးကြင္းမင္ေၾကာင္နဲ႔ အတိတ္နိမိတ္ကို ယံုၾကည္ၾကတာမ်ားပါတယ္။ ပုဏၰားနဲ႔ေဗဒင္ဆရာ မပါရင္ ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အေရးၾကီးတဲ႔ကိစၥဆိုရင္ ရက္ေကာင္းရက္ျမတ္ ေရြးရတာကလည္း အလုပ္ၾကီးတစ္ခုလိုျဖစ္ေနပါတယ္။
ဗမာၾကီးစိုးတဲ႔အစိုးရ။
ဗမာ စံေတာ္ခ်ိန္။ (တနာရီ ေနာက္က်တတ္တဲ့ အက်င့္၊ plus one)
ဗမာေတြစည္းကမ္းေဖာက္လို႔၊ ထီးနန္းေပ်ာက္ခဲ့ၿပီ။ (သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း)
ဗမာျပည္လြတ္လပ္ေရးရေအာင္လုပ္တဲ့အခါမွာလည္း အသံုးမက်ခ်င္ဘူး။ ဗမာျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္တဲ့ေနရာမွာလည္း အသံုးမက်ခ်င္ဘူး။ ဗမာ ဗမာခ်င္းခ်ဖို႔ပဲ လုပ္ခ်င္တယ္။ (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း)
ဗမာျပည္သည္ ဒို႔ျပည္၊ ဗမာစာသည္ ဒို႔စာ၊ ဗမာစကားသည္ ဒို႔စကား။ (၁၉၂၀ ေက်ာင္းသားသပိတ္ ေၾကြးေက်ာ္သံ)
ဗမာခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္ျခင္းက လူ႔ဘဝ။ (ေမာင္စြမ္းရည္၊ ၁၂ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ဗမာအေတြး ရွမ္းအေျပး။
ဘိတ္ (ၿမိတ္) သား။
ျမန္မာေတြက ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး နဲ ့ ပတ္သက္ရင္ အကဲဆတ္ လို ့မဆံုးဘူး။ ဒါကို သိထားဖို ့လိုတယ္။ (ေအာင္ေသာင္း၊ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ၂၀၁၂)
ျမန္မာေတြက ေမးခြန္းေမးတာေတြေရာ ေမးခြန္းေမးခံရမႇာေကာ ေၾကာက္ေနတယ္။ (ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳ၊ Eleven ၊ ၂၆ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ျမန္မာေတြက လူဆင္းရဲေပမယ့္ ေစတနာမဆင္းရဲဘူး။
ျမန္မာေတြ မည့ံပါ။ လုပ္ခြင့္မရၾကလို႔သာပါ။ (သီတာႏြယ္ - ဆရာဝန္၊ ၆ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ျမန္မာေတြဟာ ပ်င္းတယ္၊ အလုပ္ မလုပ္ခ်င္ဘူး၊ သစၥာ မရွိဘူး။  အေပ်ာ္အပါးၾကိဳက္တယ္။
ျမန္မာပီပီ တိုးရေဝွ႔ရ သည္။
ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ေရး မရမွီ စစ္ႀကိဳေခတ္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ကူလီထမ္း၊ မိလႅာသိမ္း၊ လံခ်ားဆဲြဲ၊ ေရထမ္း စတဲ့အလုပ္ေတြကိုေအာက္တန္းက်တယ္ထင္ၿပီးျမန္မာေတြ မလုပ္ၾကဘူး။ (ေသာ္တာေဆြ၊ က်ေနာ့္ဘဝဇာတ္ေၾကာင္း / ဇင္ဝိုင္း / ၾကည္ၾကည္လြင္)
ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ သံေယာဇဥ္အရမ္းႀကီးတဲ့ လူမ်ိဳးေတြျဖစ္တယ္။ သားသမီးေတြနဲ႕ အေဖအေမေတြႀကားက ခ်စ္ျခင္းေမတၱာေတြ၊ အဖိုးအဘြားေတြနဲ႕ ေျမးျမစ္ေတြႀကားက ခ်စ္ျခင္းေမတၱာဆိုတာ ဘယ္ေနရာပဲ ေရာက္ေနေရာက္ေန ေလ်ာ့ရဲျပတ္ထြက္လုိ႕သြားတယ္ဆိုတာ မရွိဘူး။
ျမန္မာအုိ ေက်ာင္းႀကိဳ ေက်ာင္းၾကား။
ျမန္မာအစ တေကာင္းက။
ေျမမ်ဳိ၍ လူမ်ဳိးမေပ်ာက္၊ လူမ်ဳိ ၍ လူမ်ဳိးေပ်ာက္မည္။ (ဒီပဲယင္း ဝန္ေထာက္ ဦးၿမဲ)
ရန္ကုန္အၾကြား၊ ေမာ္လၿမိဳင္အစား၊ မႏၲေလးစကား။
ေရႊဘိုသား လူၾကမ္းသမား။
လူရုိးဆိုတာ သခ်ဳႋင္းမွာဘဲရွိတယ္။
သူေကာင္းဘြဲ႔ - ကို၊ ဦး၊ ေဒၚ၊ မ၊  ေမာင္။
သခင္မ်ဴိးေဟ့ ဒုိ႔ဗမာ၊ အေရးေတာ္ပုံ ေအာင္ရမယ္။
သစၥာဆိုတာ သစ္စက္မွာဘဲရွိတယ္။
အဂၤလိပ္လက္ထက္ ျမန္မာလူမ်ဳိးကို ျမန္မာလူမ်ဳိးသည္သာလွ်င္ဆိုေသာစကား - “ဗမာလုပ္လိုကမွျဖင့္ ဒီလိုခ်ည္းပဲ”၊ “ဗမာေတြကိုက ဘယ္ေနရာမွမေကာင္းပါဘူး”၊ “ဘယ္ေတာ့ျဖစ္ႏိုင္မွာလဲ၊ ဗမာလုပ္ တာကိုး”၊ “ေရႊဗမာေတြကိုက ဘာတစ္ခုမွျဖစ္ေအာင္လုပ္ႏိုင္တာမရွိပါဘူး” (ေရႊဥေဒါင္း)
အညာသား။
အာဏာရွင္ဆန္တဲ့ ဗမာစရိုက္။
လူငယ္စကား - ဗမာဗမာ လူလိမၼာ။ ဗမာဗမာ ဖင္ျပာျပာ၊ ဗမာေသလမ္းမွာ ျမွပ္။
မွတ္သားဖြယ္ရာစကား - ေရးေတာ႔အမွန္ ဖတ္အသံ ျမန္မာမွန္က သိရမည္။ ေရႊျမန္မာေတြ မ်က္လံုးဖြင့္ၾကည့္ၾကပါ။ ထေလာ့၊ ျမန္မာ၊ ျမန္မာ၊ ထေလာ့။
ထုိင္းစစ္ဗိုလ္ နဲ႔ ဗမာစစ္ဗိုလ္ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္
ဦးေအာင္ခင္ႏွင့္ ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း၊ ဗြီအိုေအ၊ ၂၉ ေမ ၂၀၁၄
ထိုင္းစစ္ဗိုလ္ေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္လာတာ အႏွစ္ (၈၀) ေက်ာ္ ရွိၿပီျဖစ္ေပမယ့္ ထုိင္းစီးပြားေရးဟာ ရွင္သန္ႀကီးထြားေနပါတယ္။ ဗမာစစ္ဗိုလ္ေတြ အႏွစ္ (၅၀) ေက်ာ္ ႀကီးစိုးတဲ့အခါမွာ ျမန္မာျပည္ဟာ အာရွေဒသမွာ ေအာက္ဆံုးအဆင့္ေရာက္သြားပါတယ္။
ဗမာစစ္ဗိုလ္ႀကီးစိုးတဲ့ အႏွစ္ (၅၀) ေက်ာ္ကာလမွာ ျမန္မာ့ပညာေရးအဆင့္အတန္း ထိုးက်သြားပါတယ္။
ဗမာစစ္ဗုိလ္ေတြကေတာ့ အာဏာရၿပီးတာနဲ႔ အရပ္သားအမွဳထမ္းေတြကို အေစခံဘဝကို ပို႔လိုက္ၿပီး ေနရာတကာမွာ အာဏာျပပါေတာ့တယ္။
ဗမာစစ္ဗိုလ္ေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံေရး ဘန္းျပၿပီး ရာသက္ပန္ အာဏာသိမ္းႏိုင္ဖို႔ အာရံုစိုက္ပါတယ္။
ဗမာစစ္ဗုိလ္ကေတာ့ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွာ အာဏာသိမ္းၿပီးကတည္းက ယံုၾကည္ခ်က္အမ်ုိးမ်ဳိးေၾကညာၿပီး ႏုိင္ငံေရးလုပ္စားလာတာ အခုအခ်ိန္အထိ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗမာစစ္ဗုိလ္ေတြကေတာ့ အရည္အခ်င္းမရွိေပမယ့္ ဆုိရွယ္လစ္စနစ္မွာေရာ၊ ေစ်းကြက္စနစ္မွာေရာ ေနရာတကာ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ၿပီး အာဏာျပတာေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ရဲ ႔ လူမႈစီးပြားေရးဘဝ ခၽြတ္ၿခံုက်ရပါတယ္။ ဗမာစစ္ဗိုလ္ဟာ နည္းမ်ဳိးစံုသံုးၿပီး တုိင္းျပည္ကို ႀကီးစိုးႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ဗမာစစ္ဗိုလ္ေတြကေတာ့ ေနျပည္ေတာ္ တည္ေဆာက္ၿပီး အခိုင္အမာ ေနရာယူထားတာမုိ႔ စစ္တန္းလ်ားျပန္ဖို႔ဆိုတာ ေဝလာေဝး စိတ္ကူးထဲေတာင္ ထည့္ထားပံုမရေသးဘူးလို႔ ယူဆရပါတယ္။

ရွမ္း (ခ) သွ်မ္း
ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ဖန္တီးႏိုင္ခြင့္၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ စာေပေတြကို ထိန္းသိမ္းခြင့္ေတြ မရမခ်င္းေတာ့ တိုင္းျပည္ေအးခ်မ္းမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ရွမ္းအမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးခြန္ထြန္းဦးက ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ (ဒီဗီဘီ၊ ၈ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၀၁၃)
ပေဒါင္း (ခ) ကယန္း တို႔သည္ ရွမ္း၊ ကယား ႏွင့္ ယိုးဒယားတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။
ဗမာ ေစာ၊ ရွမ္း ေတာကျပန္။
ဗမာတစ္က်ပ္ ႐ွမ္းတစ္က်ပ္။
ဘိန္းရႈ ရွမ္းေယာက်ၤားေတြ အပ်င္းထူတယ္။
ေမၿမိဳ႕ (ျပင္ဦးလြင္)နွင့္ မိုးကုတ္သည္ ရွမ္းပိုင္ဆိုင္သည္။ ပုဆုိးဆုတ္ နဲ႔ မိုးကုတ္
ရွမ္းႀကိဳက္ ႏြားေခ်ာ။
ရွမ္းကေလးထိန္းရင္ ကေလးကို ဘိန္းေကြ်းထားတတ္တယ္။
ရွမ္းေခါင္းေဆာင္မ်ား ခြင့္ထြက္ခြင့္လႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္ခ်ိန္မွာအထင္ကရ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္ေသာဦးဘေဖမွ ရွမ္းျပည္သည္ကုန္းတြင္းပိတ္ေဒသျဖစ္၍ ဆန္တင္ပို ့ျခင္းျဖတ္မည္၊ ဆားတင္ပို ့ျခင္းျဖတ္မည္ ဆိုကာေျပာဆိုလိုက္သျဖင့္ ရွမ္းေခါင္းေဆာင္မ်ားျပာျပာသလဲျဖစ္ကုန္ကာ ထိုကဲ့သို ့မလုပ္ဖို ့ေျပာဆိုရပါသည္။ (၁၉၄၇ / စစ္ေအာင္၊ 8888peoplepower ၊ ၈ ႏုိဝင္ဘာ ၂၀၁၂)
ရွမ္းျပည္ ေရခဲႏွင့္ယပ္ေရာင္း။
ရွမ္းမေလးေတြေခ်ာတယ္။
ရွမ္းနွင့္ဆင္ လယ္ျပင္က်မွသိ။
ရွမ္းလြယ္အိတ္။
သူေကာင္းဘြဲ႔ - စိုင္း၊ ေစာ္ဘြား၊ နန္း။
အိမ္ေထာင္ရွင္မသည္ အိမ္ဦးစီးျဖစ္သည္။

ရခုိင္ (ခ) ရကၡိဳင္
ကုလားမႏိုင္ ရခိုင္မဲ။
ကုလားမႏိုင္ ရခိုင္ေမး။
"ဒီတေက်ာ့ျပန္ ျပႆနာက OIC ကိုလက္မခံေတာ့ဘူး ေၾကျငာလိုက္တဲ့ေနာက္ပိုင္း ျဖစ္လာရတဲ့ ျပႆနာျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ပထမတစ္ႀကိမ္ျဖစ္သြားတဲ့ ပဋိပကၡမွာ ဘဂၤလီတစ္ခ်ိဳ႕က ဒုကၡသည္စခန္းကိုေရာက္သြားၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ၿမိဳ႕ေတြမွာက်ေတာ့ ဘဂၤလီေတြဟာ စီးပြားေရးနဲ႔ စား၀တ္ေနေရး အက်ပ္အတည္းေတြ မ်ားလာတဲ့အခါမွာ သူတို႔ဟာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို သြားခ်င္လာၾကတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဘဂၤလီေတြေနတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ ေက်းရြာေဒသေတြမွာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဖြင့္လွစ္လာမယ္ဆိုရင္ အလုပ္မလုပ္ဘဲ စားေရးေသာက္ေရးအဆင္ေျပလာမွာျဖစ္သလို ႏိုင္ငံတကာက တစ္ျခားအကူအညီေတြလည္း ရလာႏိုင္တဲ့ဆိုတဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ပါ။ ေနာက္တစ္ခ်က္က က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ မင္းျပား၊ ေျမပံု၊ ေျမာက္ဦးတို႔ကို သြားေရာက္ေလ့လာတဲ့အခါမွာ ဘဂၤလီေတြဟာ ကိုယ့္အိုးအိမ္ကိုယ္ မီး႐ိႈ႕တယ္၊ ရခိုင္အိမ္ေတြကိုလည္း မီး႐ိႈ႕ၿပီးေတာ့ ဒီဒုတိယအႀကိမ္ ပဋိပကၡကို ဖန္တီးေနတာကိုေတြ႔ရတယ္။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ OIC အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာေတြကေန အခြင့္အလမ္းတစ္ခုရေအာင္ ေနာက္ထပ္ဒီလိုအေရးအခင္းတစ္ခုကို ေဖာ္ေဆာင္တာျဖစ္တယ္" ဟု ဦးေအးသာေအာင္က သံုးသပ္ေျပာဆိုသည္။ (မင္းသြီး၊ အာရကန္တိုင္းမ္စ္၊ ၁၂ ႏုိဝင္ဘာ ၂၀၁၂)
ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္က ဝင္လာတဲ့ ဘဂၤါလီမ်ားကို "ရိုဟင္ဂ်ာ" လို႔မေခၚပါနဲ႔ "ဘဂၤါလီ" လို႔ဘဲေခၚပါ။
ဘဂၤါလီ လုံးဝ မရွိမွသာ ျပသာနာ ျငိမ္းမည္။
မီဒီယာဆိုတာဘာလဲ၊ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ကိုေစာင့္ေရွာက္ရမယ့္ ထိပ္တန္းအေရးပါသူေတြပဲ။ အထိနာခဲ့ရတာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြပါ။ ဘဂၤါလီေတြက ဘယ္ေလာက္ေငြေပးေပး လက္မခံဘဲ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္နဲ႕ ကိုယ့္လူမ်ိဳးမဟုတ္တာကို ျငင္းပယ္တဲ့လူဝင္မႈအရာရွိေတြသာ နယ္စပ္မွာ ရွိေနခဲ့ရင္ ဒီလိုျပသနာမ်ိဳး ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ိဳးတူ၊ ဘာသာတူ သူ႔ႏိုင္ငံက လူေတြ ျဖစ္ပါရက္နဲ႔ေတာင္ ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကရိုဟင္ဂ်ာကို လက္မခံပါဘူး။ ဒါကိုက်ေတာ့ ဘယ္မီဒီယာမွ မပါဘူး။ ရင္နာတယ္။ (ေမာေျပ၊ ဖဘ၊ ၁၆ ဇြန္ ၂၀၁၂ / လွေအးေမာင္)
ရခိုင္ၾကား ကုလားမေနဝံ့၊ ကုလားၾကား ရခိုင္မေနဝံ႔ ။ (စိုးမင္း၊ ဖဘ၊ ၁၃ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ရခုိင္ခံစစ္စည္းေပါက္ရင္ ျမန္မာတျပည္လုံးက်ျပီ။ (လွဳိင္ဘြား/၈၈၊ ဖဘ၊ ၁၅ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၂)
ရခိုင္ဆိုတာက သူတို႔ေတြရဲ႕ ရိုးရာဂုဏ္ကို ထိန္းသိမ္းၾကတယ္။ သူတို႔အယူအဆေတြကို အပ်က္မခံဘူး။ ဒုတိယကမာၻ စစ္ႀကီး ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီမွာ ဘဂၤါလီေတြက စစ္အတြင္းက က်န္ခဲ့တဲ့ လက္နက္ေတြကို သံုးၿပီးေတာ့ ေတာပုန္းဓားျပေတြ အျဖစ္နဲ႔ ျမန္မာျပည္နယ္စပ္ကိုဝင္ၿပီးေမႊၾကတယ္။ တိုက္ၾကတယ္။ မိန္းကေလးေတြကို ေစာ္ကားခဲ့တာေတြလည္း အမ်ားႀကီးရိွတယ္။ အဲဒီလူေတြကို မူဂ်ာဟစ္လို႔ေခၚတယ္။ မူဂ်ာဟစ္က ဘယ္ေလာက္ဆိုးလဲဆိုရင္ အဲဒီနယ္စပ္ထဲကို ဝင္ၿပီးေတာ့ ရခိုင္မေလးေတြ၊ ဗမာမေလးေတြကို အတင္းအဓမၼသိမ္းပိုက္တာေတြ၊ သတ္ျဖတ္တာေတြရိွတယ္။ စစ္ၿပီးေလာက္မွာေပါ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတို႔ လက္ထက္ထိေအာင္ မူဂ်ာဟစ္ေတြရိွတယ္။ အဲဒီမူဂ်ာဟစ္ေတြရဲ႕အေၾကာင္း ကို ေရႊဒံုးဘီေအာင္က အေစာဆံုး ေသေသခ်ာခ်ာေရးခဲ့တာ။ သူေရးခဲ့တဲ့ ေသြးနဲ႔ေရးတဲ့စာထဲမွာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လျခမ္းထက္က ၾကယ္တစ္ပြင့္၊ ကိုယ္ေတာ့္ကရုဏာ၊ အဲဒီဝတၳဳေတြမွာ မူဂ်ာဟစ္ေတြ အေၾကာင္း အကုန္ပါတယ္။ ေရႊဒံုးဘီေအာင္က အဲဒီတုန္းက သတိႀကီးစြာ ေပးခဲ့တယ္။ ဒီေကာင္ေတြက ဗမာမေတြကို မ်ဳိဖို႔ခ်ည္း စဥ္းစားေနတယ္။ အဲဒီတုန္းက အဲဒီဝတၳဳေတြကို သူက ရႈမဝမွာ ေရးတယ္။ (ဆရာၾကီး ဦးေအာင္သင္း၊ Eternal Light Magazine ၊ October 2012 / 8888 Union of Burma)
ရခိုင္ျပည္တြင္ ကုလသမဂၢသည္ ရခိုင္အေရးထက္ ဘဂၤါလီရိုဟင္ဂ်ာအေရးကို ေျမႇာက္ပင့္ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ေနသည္။
ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ မၿငိမ္မသက္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ သြားေရာက္လွ်က္ရွိသည့္ ဒု-ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး လွမင္း ယေန႔ညေနပိုင္း သံတြဲၿမိဳ႕တြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၊ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားနွင့္ ေတြ႕ဆံုရာတြင္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ရွိဖို႔ လိုအပ္သည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ား အေနျဖင့္ အရွိ လြန္ေနသည္ဟု ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ဆံုရွင္းလင္းပြဲတက္ေရာက္သူတဦးက ေျပာၾကားသည္။ ၎က “အခုတေခါက္ ရမ္းျဗဲကိုသူေရာက္ေတာ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသား အိမ္ေတြမွာ ဘဂၤလီေတြ ထြက္သြားဆိုတာေတြ ေရးထားတာ ထူးထူးျခားျခား ေတြ႕ရတယ္လို႔ ေျပာတယ္၊ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးလည္း မ်က္ကန္းမ်ိဳးခ်စ္ဆိုတဲ့ စကားလံုးလည္း သံုးသြားတယ္” ဟုေျပာသည္။ (သစ္ထူးလြင္၊ ၂၉ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၂)
ရခုိင္ျပည္၊ ရခုိင္မင္း၊ ရခုိင္နန္း၊ ရခုိင္ယဥ္ေက်းမႈ ရွိခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။
ရခုိင္ျပည္၊ ရခုိင္လူမ်ိဳး တည္ၿငိမ္ တည္တန္႔ခိုင္ျမဲေရး အတြက္ ဘဂၤါလီရိုဟင္ဂ်ာကို အလိုမရွိပါ။ သားေရေပၚအိပ္ သားေရနားစား၊ ယာရွင္ေမ်ာက္ေမာင္း အျဖစ္လက္မခံႏိုင္ပါ။
ရခိုင္မွာ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြက ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္ကို ေလးေလးနက္နက္ သက္ဝင္ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။
ေလာကၾကီးမွာ အမ်ားညီက "ဤ" ကို "ကြ်ဲ" ဖတ္ႏိုင္သလို၊ "ရြာသမုတ္လွ်င္ သစ္ငုတ္ေသာ္မွက်ားျဖစ္ရ" ဆိုတဲ့ ေရွးလူၾကီးမ်ားစကားရွိထားေတာ့ မသမာသူေတြလြမ္းမိုးေနတဲ့ အမ်ားဆိုင္ကိစၥ၊ အမ်ိဳးသားအေရးကိစၥေတြမွာ အမွန္တရားထြက္ေပၚလာဖို ့ဆိုတာ ရွာေဖြေဖၚထုတ္ေျပာဆိုသူေတြရွိမွ အမွန္တရားဆိုတာေပၚလာျပီး၊ ေလာကပါလအမွန္တရားၾကီးစိုးတဲ့ ေခတ္ကာလဆိုတာေပၚထြန္းလာမွာျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားရပါတယ္။ (ေအာင္ေက်ာ္ေဇာ (၀ံသာႏုရကၡိတ)၊ ၂၂ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၀၁၄)
သူေကာင္းဘြဲ႔ - ခိုင္။
သန္းေခါင္စာရင္း၌ လူမ်ိဳးေနရာ ျဖည့္သြင္းမႈတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာဟု လံုး၀ ျဖည့္သြင္းခြင့္္ မျပဳဘဲ ဘဂၤါလီဟုသာ ထည့္သြင္းရမည္ဟု သမၼတက ေျပာထားေၾကာင္း သိရသည္။
ရန္ကုန္တိုင္းအစိုးရ ရခိုင္ တုိင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီး ဦးေဇာ္ေအးေမာင္က “၀န္ႀကီး ဦးခင္ရီက တိတ္တိတ္ေလး ေခၚၿပီးေတာ့ ခင္ဗ်ားတုိ႔ စိတ္ခ်ေတာ့၊ သမၼတႀကီးကလည္း ခြင့္ျပဳ ေပးလိုက္ၿပီ။ သန္းေခါင္စာရင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အတုိင္းအတာ တခုအထိ ရခိုင္ေတြဆႏၵနဲ႔ ထပ္တူ က်ပါတယ္လို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္တာကို သပိတ္္ေမွာက္တာေတြ မလိုေတာ့ဘူး” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္၊ ငါးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ယေန႔တြင္ က်င္းပသည့္ ဖိုရမ္တြင္ မီဒီယာမ်ားကို ေျပာသည္။ (သူဇာ၊ ဧရာဝတီ၊ ၂၉ မတ္ ၂၀၁၄ )
သိတယ္ေနာ္! ေတာင္ကုတ္ကေတာ့ ဘဂၤါလီ ဆို sorry ပဲ။ (ဆိုင္းဘုတ္၊၂၀ ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၂)
အဓိကရုဏ္းဖန္တီးမႈ၊ လုပ္ႀကံမႈ ႏွင့္ လတ္တေလာ မၿငိမ္သက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား၏ေနာက္ကြယ္တြင္ ဦးေအာင္ေသာင္း၊ ဦးေက်ာ္ဆန္း ႏွင့္ ႀကံ့ခိုင္ေရးအမာခံမ်ား အဓိကေနရာမွပါဝင္ေနသည္။ (တင္ေက်ာ္ေက်ာ္စိုး၊ ၆ ဇြန္ ၂၀၁၂)
အိုအိုင္စီ အလိုမရွိ။
ေၾကြးေၾကာ္သံ - ရခုိင္ျပည္သည္ ရခုိင္သားမ်ားအတြက္။
ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈေခါင္းေဆာင္ - ရခိုင္ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ။
ရခိုင္သမိုင္းပညာရွင္ - ဆရာႀကီး ေဒါက္တာသန္းထြန္း၊ ေဒါက္တာေအးေက်ာ္၊ ဆရာမႀကီး ေဒၚၾကန္၊ ေဒါက္တာေအးခ်မ္း။
လူငယ္စကား - ရခိုင္ရခိုင္ ကုလားထိုင္ အထိုင္မတတ္ေဂြးစိညပ္။ ေျမြေပြးနွင့္ရခုိင္ ေတြ႕ရင္ ရခုိင္ကို အရင္သတ္။
ႏွိမ္ခ် ရုိင္းစုိင္းေသာစကား - ရခီး။

အဂၤလိပ္
ၿဗိတိသွ်လူမ်ိဳးမ်ားသည္ အခ်ိန္ေလးစား၊ စနစ္တက် လုပ္ကိုင္တတ္သည္။
မ်က္္ႏွာျဖဴ၊ အျဖဴေကာင္။
အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥနဲ႕ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတယ္။ သူတို႕ေတြ ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေျပာတဲ့ စကားေတြကို ယံုၾကည္ျပီးေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေထာက္ခံျပီး အမ်ားၾကီးလုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။
အဂၤလိပ္အခက္ ဗမာ့အခ်က္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူရဲ႕ ျဗိတိန္ခရီးစဥ္ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကြ်န္မ ဒီကိုလာရျခင္းရဲ႕ တစိတ္တပုိင္းက လက္ေတြ ့က်တဲ့ အကူအညီေတြကို ေတာင္းခံဖို႔ပါ။ မိတ္ေဆြတစ္ဦး အေန နဲ႔ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ကူညီတဲ့သူ တစ္ဦးအေနနဲ႔၊ တန္းတူ ရည္တူထားသူ တစ္ဦးအေနနဲ႔၊ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံကို အကူအညီေပးဖုိ႔ပါ။ အခြင့္အေရးေတြနဲ႔အတူ ကမာၻမွာ ထုိက္သင့္ တဲ့ ေနရာရရွိဖုိ၊့ ကာလၾကာရွည္ မြတ္သိပ္ေစာင့္စား ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ ဘဝေတြ ပုိမုိေကာင္းမြန္ တုိးတက္ေစဖုိ႔ပါ လုိ ့ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ (အာရ္အက္ဖ္ေအ၊ ၂၁ ဇြန္ ၂၀၁၂)
ႏွိမ္ခ် ရုိင္းစုိင္းေသာစကား - ကုလားျဖဴ၊ ဗိုလ္စုတ္။



အေမရိကန္ ကပၸလီမ်ား ဆိုးပ်င္း၊ ေျပာရိုက္မွလုပ္တတ္သည္ဟုထင္ၾကေသာ္လည္း သူလိုကိုယ္လို လူျဖစ္ၾကပါသည္။ အမဲလူငယ္ တခ်ဳိ႕သည္ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ က်ည္ဆန္၊ ေသနတ္မ်ားေၾကာင့္ ဘဝနစ္နာ ဆံုးရႈံးပ်က္စီး ၾကသည္။
ကမ ၻာေပၚတြင္ အေတာ္ဆံုး အေကာင္ဆံုးဟု မိမိကိုယ္မိမိထင္ျမင္တတ္ၾကသည္။
ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားတြင္ အေမရိကန္စစ္တပ္စြဲရာျမိဳ႕သည္ ဖာျမိဳ႕ျဖစ္လာသည္။ လမ္းမေပၚတြင္ သူေတာင္စားကပၸလီေလးမ်ားေတြ႔ရသည္။
ေနရာတကာ ငပြၾကီး။
လူမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာျဖင့္ဖြဲ႔စည္းထားေသာေၾကာင့္ ျမိဳ႕ၾကီးမ်ားတြင္လူမ်ိဳးေရးၿပႆနာရွိသည္။
အေမရိကန္တို႔သည္ အျမင္က်ယ္ သေဘာထားႀကီးၾကသည္။ လူမ်ိဳးအေထြေထြ၊ ဘာသာအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ယဥ္ေက်းမႈအဖံုဖံု၊ ႏိုင္ငံေရးအစံုစံု၊ အေတြးအေခၚ အဝဝ၊ အားလံုးကို သည္းျငီးခံစြာ လကၡံသည္။
အေမရိကန္လို ခ်မ္းသာ၊ ပညာတတ္၊ ထိပ္တန္း၊ ၾသဇာၾကီးတဲ့ ႏိုင္ငံၾကီးျဖစ္ခ်င္ၾကသည္။
ႏွိမ္ခ် ရုိင္းစုိင္းေသာစကား - လူမဲတေယာက္ကို နစ္ဂါ (nigger) ၊ နီဂရို (negro)။ လူျဖဴကို ဗိုလ္စုတ္။

ပုဂၢိဳလ္ေရးခံစားခ်က္
ဆုရကာတြန္းစာမွာ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္တဦးသည္ ဘိလပ္ျဖစ္ ညဝတ္အကၤ်ီၾကီးကုိ ဝတ္၍ အိပ္ရာမွအထတြင္ အေမရိကန္ျဖစ္သြားပြတ္တံ သြားတုိက္ေဆးတို႕ကို သုံးကာ၊ ျပင္သစ္ေကာ္ဖီ၊ ၾသစေၾတလ် ေထာပတ္ႏွင့္ အဂၤလိပ္ ဘီစကြပ္မုန္႕တုိ႕ကုိ စားေသာက္ျပီးလွ်င္၊ ယိုးဒယား ဗန္ေကာက္ လုံခ်ည္၊ ဂ်ပန္ ပုိးအကၤ်ီႏွင့္ အဂၤလိပ္ ရွဴးဖိနပ္တုိ႕ကုိ ဝတ္ဆင္၍ ဘိလပ္ စီးကရက္ကုိ ဂ်ာမန္ ဓါတ္မီးျခစ္ႏွင့္ ျခစ္ေသာက္ျပီးေသာ္ အေမရိကန္ကားၾကီးကုိ စီးျပီးသကာလ ဗမာ့စီးပြားေရး ထူေထာင္ေရး အစည္းအေဝးၾကီးတြင္ အေမရိကန္အသံခ်ဲ႕စက္ျဖင့္ တရားေဟာေလသတည္း … ဟု ပါရွိျပီး၊ တရားေဟာရာ၌ ဗမာ့စီးပြားေရးနာလံထူဖို႔ ျပည္တြင္း ဗမာျဖစ္ကုိသာ ဝယ္ယူ အားေပးၾကပါဟု ဆုိေနပုံ ျဖစ္သည္။ (ကာတြန္းဦးေဖသိန္း၊ မိုးမခ၊ ၂၂ ဧျပီ ၂၀၀၈)

ကမ႓ာ့ရန္ဘက္
ဂ်ပန္ ႏွင့္ တရုတ္
တရုတ္ ႏွင့္ တီဘက္
တရုတ္ ႏွင့္ အိႏၵိယ
ပါကစၥတန္ ႏွင့္ အိႏၵိယ
ဗီယက္နမ္ ႏွင့္ ကေမာၻဒီးယား
ဗီယက္နမ္ ႏွင့္ တရုတ္
ျမန္မာစစ္အစိုးရ ႏွင့္ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူအေပါင္း (၁၉၆၂ မွ ယေန႔ထိ)
အာရပ္ ႏွင့္ အစၥေရး

တိုင္းရင္းသားအားလုံးကုိေလးစားခ်စ္ၾကည္လွ်က္