““သမၼတလက္စြဲေက်ာ္ … ၀န္ႀကီးမင္းခင္ဗ်ား”” တပ္မေတာ္အစုိးရနဲ႔သာ လုိက္ေလ်ာညီေထြတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတဲ့လား

ဦးစုိးသိန္းရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ဟာ တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္ေပါင္ကုိယ္ ျပန္လွန္ေ ထာင္းလုိက္တဲ့ ၀န္ခံ ခ်က္ျဖစ္ေန … မိမိလက္ေအာက္က တပည့္လက္သား အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေအာက္ေျခ ၀န္ထမ္းမ်ား အေပၚ အျပစ္ပုံခ်လုိက္တဲ့ သေဘာ ပါ။ ေအာက္ေျခက လြဲေန၊ မွားေနလည္း ထိပ္ပုိင္းက တာ၀န္ခံရတယ္ ဆုိတဲ့ ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (Good Governance)ရဲ႕ လကၡဏာ တစ္ရပ္ျဖစ္တဲ့ တာ၀န္ခံမႈ (Accountability)ဆုိတာကုိ ၀န္ႀကီးေမ့ေလ်ာ့ေ န ေရာ့သလား …
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
၂၀၁၄ ေအာက္တုိဘာ ၁ ရက္ေန႔က ““အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္မထုိးႏုိင္ရင္ ၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖုိ႔ မေရရာဘူး”” လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားၿပီး ေနာက္ပုိင္း ၂၀၁၅ ေရြး ေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မီဒီယာမ်ားမွာ အျမင္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ သုံးသပ္ခ်က္ေတြ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ေနာက္ …သမၼတရဲ႕ လက္စြဲေတာ္ သမၼတ႐ုံး၀န္ႀကီး ဦးစုိးသိန္းကလည္း သမၼတမိန္႔ခြန္းအၿပီး ရက္ပုိင္းမွာပဲ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရအဖြဲ႕အစည္း အေ၀းခန္းမမွာျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ““ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကုိလုပ္ ၿပီး ျပန္သုံး သပ္တဲ့အခါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက တပ္မေတာ္အစုိးရ၊ ဆုိရွယ္လစ္အစုိးရနဲ႔ လုိက္ေလ်ာညီေထြတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖစ္ေန တယ္။ ဒီမုိကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အံေခ်ာ္ေနတာကိုသြားေတြ႕ရတယ္””လုိ႔ ေျပာၾကား လုိက္ျပန္ပါတယ္။

သမၼတရဲ႕မိန္႔ခြန္းကုိ ယခင္အပတ္ေဆာင္းပါးမွာ သုံးသပ္တင္ျပၿပီးၿပီမုိ႔ ဒီတစ္ပတ္ သမၼတရဲ႕ လက္စြဲေတာ္၀န္ႀကီး တစ္ပါး ျဖစ္တဲ့ သမၼတ႐ုံး၀န္ႀကီးဦးစုိးသိန္းရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အေပၚ သုံးသပ္တင္ျပခ်င္ပါတယ္။…

ဦးစုိးသိန္းရဲ႕ အထက္ပါေျပာၾကားခ်က္ဟာ တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္ေပါင္ကုိယ္ ျပန္လွန္ေထာင္းလုိက္တဲ့ ေျပာၾကား ခ်က္ (သုိ႔) ၀န္ခံခ်က္ျဖစ္ေနတာေတြ႕ရပါတယ္။ ဦးစုိးသိန္း ရည္ရြယ္ပုံရတဲ့ ဆုိလုိခ်က္ကေတာ့ မိမိတို႔အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးအဖြဲ႕ ထိပ္ပုိင္းက ဒီမုိကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုံစံနဲ႔ အစုိးရသက္ တမ္းသုံးႏွစ္ခြဲေက်ာ္ကာလမွာ က်င့္သုံးဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေပမယ့္ ေအာက္ေျခအုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕မ်ားကေတာ့ စိတ္ေနစိတ္ထား၊ အေတြးအေခၚနဲ႔ စြမ္းရည္ေတြ မွာ မေျပာင္းလဲဘဲ အရင္စစ္အစုိးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုံစံအတုိင္း၊ ဆုိရွယ္လစ္ေခတ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုံစံအတုိင္း ျဖစ္ ေနၿပီး ဒီမုိကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အံေခ်ာ္ေနတယ္လုိ႔ ဆုိလုိလုိက္တာပါ။ မိမိလက္ေအာက္က တပည့္ လက္ သား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္ေျခ ၀န္ထမ္းမ်ားအေပၚ အျပစ္ပုံခ်လုိက္တဲ့သေဘာပါ။ ေအာက္ေျခက လြဲေန၊ မွားေန လည္း ထိပ္ပုိင္းကတာ၀န္ခံရတယ္ဆုိတဲ့ ေကာင္းမြန္တဲ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရး Good Governance ရဲ႕ လကၡဏာ တစ္ရပ္ ျဖစ္တဲ့ တာ၀န္ခံမႈ (Accountability) ဆုိတာကုိ ၀န္ႀကီးေမ့ေလ်ာ့ေနေရာ့သလား။ ဒီသုံးသပ္ခ်က္႐ႈ ေထာင့္က ၾကည့္ရင္ သမၼတ႐ုံး၀န္ႀကီးရဲ႕ ေျပာဆုိမႈဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑တစ္ခုရဲ႕ အလုံးစုံကုိတာ၀န္ခံရတဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕တာ၀န္ခံမႈကုိပါ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ လာပါတယ္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံပုဒ္မ ၂၃၂နဲ႔ ပုဒ္မ ၂၃၄ တုိ႔အရ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးနဲ႔ ဒု၀န္ႀကီးေတြကုိ သမၼတက ခန္႔အပ္တဲ့ အတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑ တစ္ခုလုံးရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ သမၼတက တာ၀န္ခံရပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီမုိကေရစီစနစ္ရဲ႕ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း တစ္ခုပါပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ အစုိးရသက္တမ္း ၃ ႏွစ္ခြဲေက်ာ္ကာလ အတြင္း ေရပန္းစားတဲ့ စကားလုံးတစ္လုံးရွိပါတယ္။

““ေအာက္ေျခကျဖစ္လုိက္တာ အေပၚ ကမသိလုိက္ဘူး””ဆုိတဲ့ ဆင္ေျခေပးစကား လုံးပါ။

ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံမွာ ၂၀၁၂ ေလာက္က အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရၿပီး အသတ္ခံရတယ္။ အမ်ဳိး သမီးက ရဲတပ္ဖြဲ႕ကုိ ဖုန္းဆက္ေသးတယ္။ ၁၃ နာရီေလာက္ေနာက္က်ၿပီးမွ ရဲတပ္ဖြဲ႕က အေလာင္းကုိ ေတြ႕ တယ္။ အေရးေပၚနံပါတ္ ဌာနနဲ႔ တာ၀န္က်ရဲအရာရွိေတြၾကား ဆက္ သြယ္ေရးလြဲေခ်ာ္ခဲ့တယ္လုိ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ၀န္ခံတယ္။ ဘယ္လုိပဲလြဲေခ်ာ္ေခ်ာ္ ေတာင္ကုိရီးယားရဲခ်ဳပ္ Cho Hyun Oh ကေတာ့ တာ၀န္ခံတဲ့အေနနဲ႔ ရာထူး က ႏုတ္ထြက္သြားတယ္။

ေနာက္ ၂၀၁၂ ေမလေလာက္မွာပဲ ပီ႐ူးႏုိင္ငံမွာ ျပန္ေပးဆြဲသူပုန္ေတြနဲ႔ အစုိးရတပ္တုိက္ပြဲျဖစ္ေတာ့ အစုိးရတပ္ ကုိ ျပန္လာေခၚတဲ့ရဟတ္ယာဥ္ဟာ ရဲတစ္ဦးကို ခ်န္ၿပီးျပန္ထြက္ခြာသြားတယ္။ က်န္ခဲ့တဲ့ရဲ လည္း သူပုန္လက္ ခ်က္နဲ႔ က်ဆုံးသြားတယ္။

ရက္အနည္းငယ္အၾကာမွာပဲ ပီ႐ူးႏုိင္ငံကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးနဲ႔ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီး ႏွစ္ဦးလုံး ရာထူးက ႏုတ္ထြက္ သြားတယ္။ ဘာဆင္ေျခမွ ေပးမေနဘူး။ တာ၀န္မကင္းဘူး။ တာ၀န္ခံတယ္။ ဂုဏ္သေရရွိရွိ ႏုတ္ထြက္တယ္။ ဒါပဲ။ ႏုတ္မထြက္ခင္ကာ ကြယ္ေရး၀န္ႀကီးကေတာ့ စကားတစ္ခြန္း ေျပာသြား တယ္။ ““ရဟတ္ယာဥ္မွဴးသာ အျမန္မထြက္ခြာရင္ တပ္ဖြဲ႕၀င္ ၁၈ဦးလုံး ေသ သြားႏုိင္တယ္ဗ်””တဲ့။ ဒါေပမဲ့ တာ၀န္ခံမႈအရ သူႏုတ္ထြက္သြား တယ္။

ေနာက္တာ၀န္ခံမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ နမူနာယူစရာေတြကေတာ့ ကမၻာမွာ မ်ားမွမ်ားပဲ။ လာဘ္ေငြ ေဒၚလာ ၆၁၀ လက္ခံမိလုိ႔ (သူ႔ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မတီက) ရာထူးက ႏုတ္ထြက္သြားတဲ့ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေဟာင္း ဆီအီဂ်ိေမဟာရာ တုိ႔လုိဆုိရင္ေတာ့ ျမန္မာျပည္က ၀န္ႀကီးေတြ၊ ဒု ၀န္ႀကီးေတြ ဆယ္ဘ၀၊ ဆယ့္ငါးဘ၀ ေလာက္ရာထူးက ႏုတ္ထြက္ရလိမ့္မယ္ ထင္တယ္။

တာ၀န္ခံမႈမရွိရင္ေတာ့ ေကာင္းမြန္ တဲ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္သလုိ ဒီမုိ ကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆုိ တာက ေတာ့ မုိင္ေပါင္းမ်ားစြာ၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ား စြာ ေ၀ေန ဦးမွာပဲ။ ၀န္ႀကီး ဦးစုိးသိန္းေျပာရမွာက ““ဒီလုိ ေအာက္ေျခအုပ္ ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းက စစ္အစုိးရ ေခတ္ကလုိ၊ ဆုိရွယ္လစ္ေခတ္ကလုိ စိတ္ေနစိတ္ထား၊ အေတြး အေခၚေတြ မေျပာင္း ႏုိင္တာဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑က သမၼတ ႐ုံး၀န္ႀကီး တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ့္မွာ သမၼတ ကုိယ္စား တာ၀န္ရွိပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဒါကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ၿပီး ေအာက္ေျခက ေဆာင္ရြက္ပုံေတြ ဒီမုိကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆန္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းသြားဖုိ႔ နည္းလမ္းေတြ ရွာသြားပါ့မယ္””ဆုိၿပီး တာ၀န္ခံမႈတစ္ခုနဲ႔ ေျပာဆုိ သင့္ပါ တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေအာက္ေျခကုိ လက္ညိႇဳးထုိး အျပစ္ပုံခ်ရင္ကုိ ထိပ္ပုိင္းေခါင္း ေဆာင္က တာ၀န္မရွိေတာ့သလုိ အက်င္ေဟာင္းက ေတာ္ေတာ္ကုိ အျမစ္တြယ္ေနပါၿပီ။

ေနာက္ ႐ႈေထာင့္တစ္ခုက သုံးသပ္ ၾကည့္ရရင္ေတာ့ ၀န္ႀကီးဦးစုိးသိန္းရဲ႕ေျပာ ၾကားခ်က္ျဖစ္တဲ့ ““ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရးကုိ လုပ္ၿပီး ျပန္သုံးသပ္တဲ့အခါ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး က တပ္မေတာ္အစုိးရ၊ ဆုိရွယ္လစ္အစုိးရနဲ႔ လုိက္ေလ်ာ ညီေထြတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖစ္ ေနတယ္။ ဒီမုိကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အံ ေခ်ာ္ေနတာကို သြားေတြ႕တယ္””ဆုိေတာ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး က႑ဟာ အစုိးရသက္တမ္းသုံးႏွစ္ခြဲ ေက်ာ္ကာလတစ္ေလွ်ာက္လုံး တပ္မေတာ္ အစုိးရ၊ ဆုိရွယ္လစ္အစုိးရတုိ႔နဲ႔သာ လုိက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္မယ့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး သဏၭာန္ နဲ႔အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ တယ္လုိ႔ ၀န္ခံလုိက္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ ဒီမုိကေရစီ အမည္ခံၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီမုိကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အံေခ်ာ္ေန တာ ျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ ဆုိလုိရာ ေရာက္သြားပါတယ္။

တကယ္ေတာ့လည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရး က႑က သမၼတက အစ၀န္ႀကီးအမ်ားစု၊ တုိင္းနဲ႔ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြဟာ အရင္ စစ္အစုိးရလက္ထက္က ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေဟာင္းေတြသာျဖစ္ၾကတဲ့အတြက္ တပ္မေတာ္အစုိးရနဲ႔သာ လုိက္ ေလ်ာညီေထြတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသဏၭာန္ျဖစ္ေနတာ ဆန္းတယ္လုိ႔မ ဆုိႏုိင္ပါဘူး။ ဒီမုိကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးနဲ႔ အသား မက်ႏုိင္ေသးဘဲ ဒီမုိကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အံေခ်ာ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာၾကားလုိက္တဲ့ ၀န္ႀကီးဦးစုိးသိန္း ရဲ႕စကားဟာ အခုသုံးသပ္ၾကည့္တဲ့ ႐ႈေထာင့္က ၾကည့္ရင္ေတာ့ က်ဳိးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္မႈရွိ တယ္လုိ႔ ဆုိရမွာပါ။

အရင္တပ္မေတာ္ အစုိးရလက္ထက္မွာ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ အသားက်ခဲ့တဲ့ လက္ရွိအစုိးရအဖြဲ႕ရဲ႕ အုပ္ ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္၊ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္မ်ားထဲက စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းႀကီးမ်ားအေနနဲ႔ အစုိးရ သက္တမ္း သုံးႏွစ္ခြဲ ေက်ာ္ကာလမွာ ဒီမုိက ေရစီစနစ္နဲ႔ အံေခ်ာ္ေနေသးတယ္ဆုိရင္ ျဖင့္ ၀န္ႀကီးထပ္မံေျပာၾကား သလုိ ““ပါ၀င္ သူမ်ားရဲ႕ အေတြးအေခၚ၊ စိတ္ေနသေဘာထား၊ စြမ္းရည္မ်ား ကုိ ေျပာင္းလဲရန္ စနစ္ေရးဆြဲမႈမ်ား ေဆာင္ ရြက္ေန ေၾကာင္း”” စီမံခ်က္ဟာ ဘယ္ေသာအခါမွ ဒီမုိကေရစီစနစ္နဲ႔ အံ၀င္အသားက်မွာလဲဆုိ တာ ေမးခြန္းထုတ္ စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး က်င္းပဖုိ႔ကလည္း ၁၅ လ ေက်ာ္သာ လုိပါေတာ့ တယ္။ ဒီ ၁၅ လမွာ ဒီမုိကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အံမေခ်ာ္ေအာင္၊ အသား က်ေအာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ျဖတ္ သန္းမွာလား။ မျဖစ္ႏုိင္ ပါဘူး။ ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ အသားက်ခဲ့တဲ့ စိတ္ေနစိတ္ထား၊ အေတြး အေခၚေတြကုိ ၁၅လတာ အတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖုိ႔ဆုိတာ လြယ္ကူတဲ့ကိစၥေတာ့ မဟုတ္ပါ ဘူး။ ဒါဆုိ ေနာင္ ၂၀၁၅၊ ၂၀၂၀ အထိမ်ား ဒီမုိကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး နဲ႔အသား က်ေအာင္ ၀န္မင္းတုိ႔ အားထုတ္ၾကမွာ လားဆုိတာေတာ့ ႏုိင္ငံ့ အနာဂတ္ အတြက္ အေရး အႀကီးဆုံး ေမးသင့္ေမး ထုိက္တဲ့ ေမးခြန္းတစ္ခုျဖစ္ပါေၾကာင္း သုံးသပ္တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ခုလိုအားေပးတဲ့အတြက္ အထူးေက်းဇဴးတင္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားပါရေစ..ဆည္းဆာ မွ နည္းပညာမ်ားအား မည္သူမဆို လြတ္လပ္စြာ ကူးယူသုံးစြဲနိဳင္ပါတယ္..လိုအပ္တာမ်ားရွိပါက.. C-Box မွာေျပာခဲ့ၾကနိဳင္ပါတယ္... အတတ္နိဳင္ဆုံး ၾကိဳးစား ကူညီ မွ်ေ၀သြားပါမည္... ကြ်န္ေတာ္ ပိုင္ဆိုင္ေသာေနရာေလးအား ဆက္လက္ လည္ပါတ္လိုပါက { ဒီမွာ } သြားလိုက္ပါ